author's copyright TRẦN XUÂN AN

   

05/01/07

12 tháng 3 năm HB6 (2006)

           

 

        Phần 1

 

        Phần 2

 

        Phần 3

 

        Phần 4

 

        Phần 5

 

        Phần 6

 

        Phần 7

 

        Phần 8

 

        Phần 9

 

        Phần 10

 

        Phần 11

 

        Phần 12

 

        Phụ lục

 

 

 

 

 

 

                              

 

trần xuân an

 

 

ngôi trưng

tháng giêng

 

tiểu thuyết

 

 

 

 

 

 

 

 

nhà xuất bản

THANH NIÊN

 

2003

 

 

 

            

 

xem

http://tranxuananngoitruongthgieng.blogspot.com/

( phần 11 )

37

 

Buổi chiều, nắng mùa này đang bắt đầu gay gắt. Bên sân nhà anh Ruộng, bóng râm những cây mít bắt đầu có trái bói, những cây trứng gà đă trổ bông trắng rụng đầy làm rợp mát vài khoảng đất được nện chặt, bằng phẳng. Giữa sân, nắng vẫn chói chang.

Anh Ruộng đọc lại lí lịch, đơn xin kết nạp vào Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh của một số giáo viên, nhân viên, trong đó có Hạ, Hoán, K’Đa, Nam, Khoai … theo sự gợi ư của chính anh. Trong thực tiễn sinh hoạt, công tác, họ thật tốt, nhưng về nguyên tắc, thủ tục, anh Ruộng e rằng họ khó được suôn sẻ. Anh Ruộng trầm ngâm suy nghĩ về họ, về chuyện đời rắc rối.

Chị Huân vác xà bất từ rẫy về, sau lưng chị là một gùi mây nặng khoai sắn. Anh Ruộng giật thót ḿnh khi thấy bóng vợ. Dạo này, chị Huân cứ dấm dẳn măi với anh. Không biết ngoài nguyên nhân là cái bàn thờ gia tiên, c̣n có nguyên nhân ǵ khác. Anh Ruộng vẫn hi vọng, nguyên nhân khác nếu có cũng ở ngoài gia đ́nh này. Có thể, do trong công tác Hội Phụ nữ, chi Huân cau có chăng. Có thể, trên nương rẫy, chị Huân va chạm với ai cũng v́ bờ đất, trái bí, củ khoai ǵ đó chăng. Anh Ruộng vốn yếu về sức khoẻ, quen nhịn vợ. Song nhịn luôn cả sự đả phá một cách máy móc về việc thắp hương, thờ cúng gia tiên theo truyền thống th́ không. Chính nhờ sự đả phá của chị Huân về vàng mă … (chỉ là mấy tờ giấy tiền, in các xâu tiền cổ, mấy tờ vàng bạc, in các thỏi vàng, thỏi bạc, với mấy xấp áo binh được cắt theo kiểu tượng trưng, cả tấm bản đồ thế giới – nhân loại có h́nh Tổ quốc – dân tộc, hôm trước Tết anh đă mua về, ngồi cặm cụi tô màu, rồi dán lên vách cuối bàn thờ). Phải rồi, chính nhờ sự đả phá của vợ, anh Ruộng mới có dịp ngẫm nghĩ sâu hơn.

Anh Ruộng nhớ hôm “liên hoan” ở nhà bà Tặng trong học ḱ một. Hôm đó, anh hơi ngán tiếng dao dằn dỗi bập vào thớt của bà trực tính ấy. Hôm đó, Nam đă gỡ rối cho cả bàn. Anh Ruộng thấy Nam chí lí, tuy chí lí một cách bất chợt để đối phó. Nhưng đâu chỉ hôm đó, mấy chục năm nay, nhất là ba năm gần đây, sau Ngày Giải phóng – ừ, trọn bốn năm rồi chứ, sắp kỉ niệm ngày trọng đại ấy rồi –, anh Ruộng nghĩ, chuyện cái bàn thờ, chùa chiền, đ́nh làng, nhà thờ Chúa, thánh thất các thứ, cứ rắc rối măi!

Chị Huân bước vào nhà, lại gần bàn anh Ruộng đang t́ tay suy nghĩ, rót nước, uống ực một hơi. Anh Ruộng giật thót người, im lặng.

- Tôi viết đơn li dị rồi đa nghe! Ông không vứt mấy cái đồ vàng mă đó, ai đi đường nấy.– Chị Huân ỷ ḿnh tuy đàn bà nhưng là trụ cột gia đ́nh, người nuôi sống cả nhà, vô h́nh trung thành gia trưởng, nên giọng chị rất quyền uy –.

- Ǵ mà li dị! Cái bà này! Ba đứa con tuổi ăn, tuổi học, rồi ra sao! Đụng một tí, doạ, hai tí, doạ. Thôi, rửa ráy cho mát mẻ chút đi. Nóng quá trời nóng.– Anh Ruộng đấu dịu –.

- Không nóng, không lạnh ǵ hết á! Theo Đảng bao năm, giờ “theo đuôi” quần chúng. Cơ hội để theo đóm ăn tàn bọn “phục quốc” hả ông? Rồi họp Chi bộ, tôi biết ăn nói làm sao!– Chị Huân rút khăn vắt vai lau miệng –.

- Bà đảng viên, bộ tôi không đảng viên sao! Chính hồi chống Mỹ, tôi giới thiệu bà vào Đảng chứ ai. C̣n cái vụ vàng mă này là cái hiếu. Cái hiếu phải cụ thể như vậy, để dạy sắp nhỏ. Bà hiểu rồi mà. Tôi là thương binh, sức khoẻ yếu, nay c̣n vầy, chứ thêm dăm tuổi nữa, con cái nó hiếu với tôi chỉ bằng nước miếng thôi, th́ c̣n ra cái quái ǵ!

- Tôi cũng nói với ông rồi: c̣n có cái con Huân này nè. Ông chết trước tôi chớ bộ. Ông đừng nuôi con theo cái kiểu đầu cơ, đầu tư sinh lợi ǵ đó. Nuôi con để ḥng nó nuôi lại là dở rồi …– Bỗng chị Huân chùng giọng v́ thấy việc con cái phụng dưỡng tuổi già cha mẹ, ông bà cũng phải! –. C̣n, c̣n …

- C̣n ǵ cứ nói luôn đi. Tôi thuộc bài của bà rồi, nhưng vẫn để bà nói cho hả. Nói đi bà!

- Thôi, tôi không nói nữa. Chi bộ sẽ kiểm điểm là mê tín, phí phạm giấy má trong khi học tṛ thiếu giấy để học. Cứ thờ cúng riết rồi duy tâm ráo trọi!

- Tôi đốt vàng mă bao giờ! Cái bà này! Đặt trên bàn thờ cho nó đẹp, lại là giáo cụ trực quan để dạy chữ hiếu cho sắp nhỏ. Đó cũng là bàn thờ Giống ṇi, Tổ quốc, Nhân loại chứ bộ. Bộ bà không thấy h́nh bản đồ chữ S nước ḿnh tôi tô đỏ hả bà?– Anh Ruộng bực ḿnh, nhưng cố ḱm chế giọng nói để chị Huân khỏi nổi cơn tam bành –. Thôi, nói lui, nói tới mấy tháng rồi cũng chừng đó, chán phèo. Đó, tôi cắt giấy thủ công hai chữ VO THAN dán ở hai cái cột hai bên rồi.

Chị Huân nói với cái lườm:

- Ông chửi tôi đó mà! Sao không thêm dấu?

- “Vô thần” hay “vơ thần”, “vợ than” hay “vợ thân” ǵ ǵ cũng được, tuỳ người mà giải thích.– Anh Ruộng bỗng cười hích hích –. Bà chưa chịu sao? Thờ cúng một cách vô thần, duy vật chớ c̣n ǵ nữa … Thôi, thôi, tôi đi đây có việc chút đă nghen! Nói hoài, nói hoài, quá chán!

Anh Ruộng cố nhịn, và cũng khá giỏi nhịn. Anh đem mớ đơn, lí lịch cất vào cái tủ gỗ tạp luốc nhuốc xỉn màu. Đút ch́a khoá vào túi, nhưng sợ mất dọc đường, anh lại móc vào cái đinh trên cột gỗ, chỗ quá đầu người.

Bước ra cửa, anh càu nhàu như một đứa trẻ:

- Li dị! Li dị! Mở miệng là đ̣i li dị!

Anh cắm cúi bước nhanh ra đầu ngơ, rồi mới thong thả bước. Có điều anh cũng chẳng biết đi đâu vào giờ này! Sờ tay lên đầu, anh sực nhớ là đă quên đội mũ. Nắng quái chiều hôm c̣n gay gắt trên những mái tôn, trên đường đất ba dan đỏ. Anh chợt nhớ, lẩm bẩm, đúng như hệ luận từ một câu ngạn ngữ, ai làm chủ kinh tế, cũng làm chủ gia đ́nh! Anh Ruộng ngơ ngác chẳng biết đi đâu! Lớ ngớ một lúc, anh tự an ủi, vợ anh chỉ làm tàng thế thôi, chứ bà ấy thương anh lắm. Anh Ruộng tự nhủ thế, rồi lại bước vô nhà. Sực nhớ, anh lại bước ra, đi t́m ba đứa nhỏ đang mải chơi bên hàng xóm. Anh Ruộng bước, lạnh lưng với ảo giác về cái dao sắc thái thịt huơ lên ở đâu đó đằng sau anh. Dũng sĩ thế nào được với kẻ chém lén! Và chết lăng xẹt! Anh Ruộng hiểu anh linh hoạt thế là thông minh, chí lí. Anh đă đến ngơ hàng xóm. Bỗng anh kiên quyết hẳn. Không. Thờ cúng phải thành tâm! Hiếu nghĩa mà không thành tâm như những điều tâm niệm th́ c̣n ra thể thống ǵ! Tất nhiên thành tâm suy nghiệm, tâm niệm, trước tổ tiên ông bà trong gia tộc đă khuất cũng như trước lịch sử dân tộc, lịch sử nhân loại (vốn có thăng trầm, vinh nhục), không phải là duy tâm!

Thằng út của anh reo lên, gọi anh bằng biệt danh mới:

- Ba VỠ THẬN đây rồi! BA đổi tên PHẢI rồi hở ba?

- Không đùa!– Anh Ruộng gắt khiến thằng bé cười oà –.

Anh Ruộng mắng con nhưng đầu óc lại nghĩ cách đối phó với vợ. Anh lẩm bẩm: “vô thần, văn thần” là “vơ thần, văn thần”, hay … thế này cũng được, “vợ than van thân”, cho bà ấy vui!

 

38

 

Hồi chiều, Ban Thiết bị của Pḥng Giáo dục huyện Công hợp đồng với Hợp tác xă Xe ba bánh chở vào mấy chục bộ bàn liền ghế do Quỹ Bảo trợ thiếu nhi (UNICEF.) của Liên hiệp quốc tặng. Trên sân nhà tập thể giáo viên, bàn ghế học sinh xếp như một lớp học ngoài trời. Một số khác được đặt trong chái đầu hồi.

Đêm nay, trăng sáng ngời. Trăng vẫn bát ngát, sáng vằng vặc, tuy không lạnh đến buốt như hồi mùa đông khô ráo, hồi mùa xuân đẫm hương hoa cà phê, hoa chè nữa. Trăng cao nguyên tuyệt vời mặc dù gần đến cao điểm mùa khô. Trăng tuyệt vời, đúng. Khoai muốn ngàn lần, măi măi được ngợi ca trăng cao nguyên.

Lúc ngồi với các bạn, t́ tay lên mặt bàn c̣n thơm thơm mùi vẹc ni, âm ẩm sương đêm, Khoai cứ ngẩng mặt nh́n trăng. Anh nhớ Lí Bạch ôm trăng chết đuối trên sông.

ngẩng đầu nh́n trăng sáng

cúi đầu nhớ quê xưa! (42)

Khoai cũng nhớ làng Thuận Xá ngoài Quảng Trị xa lắc. Tuy nhiên, thật với ḷng ḿnh, Khoai nhớ nhiều nhất, nhớ say nhất vẫn là người anh yêu dấu thầm lặng đang gần gũi anh. Lộc Biếc xinh đẹp một cách trí tuệ, ngồi trước mặt anh, bên cạnh Huyện. Dưới ánh trăng, cô gái nào cũng trữ t́nh, duyên dáng hẳn. Giá như đừng có mặt trời với ánh sáng thô bạo, tàn nhẫn, cơi người ta này sẽ bớt đi sự bất công của trời đất – Khoai từng nghĩ vậy. Nhưng mặc nắng chói chang, Lộc Biếc vẫn đẹp. Dưới trăng, cô ấy c̣n đẹp biết chừng nào! Đêm nay, các bạn ngắm trăng, chuyện tṛ gẫu với nhau, riêng Khoai bỗng trầm ngâm thương nhớ một người anh chỉ với tay là chạm đến. Và Khoai buồn, ngồi lặng lẽ.

Một lát, anh bước vào nhà, sau khi bấm khẽ Hoán, Cam Ly, Đồi Hương. Khoai đành cam ḷng dành trọn cho Lộc Biếc và Huyện đêm trăng với các bộ bàn ghế làm lạ hẳn khung cảnh quen thuộc này!

Ở dăy bàn ghế bên kia, nhóm của Ka Kring và Nam. Họ đang hát ḥ, ngâm thơ. Một lúc, Suối Vui, Trăng Thu, Lá Xuân, Đoá Xuân cũng rút lui một cách tế nhị. Cả bốn cô giáo này không vào nhà tập thể. Họ rủ nhau đến nhà một phụ huynh khá thân với các cô.

Khoai, Cam Ly, Đồi Hương ở hai gian nhà hai bên văn pḥng nh́n ra sân trăng, bỗng mỗi người đau một nỗi cô đơn riêng. Hai đôi bạn đang chuyện tṛ giữa sân trăng, như dưới ánh đèn sáng trắng trong một giảng đường đă văn, các bạn bè sinh viên đă ra về hết, chỉ c̣n lại họ. Họ hơi ngượng khi thấy chỉ c̣n lại hai đôi nam nữ. Cả bốn người đều hiểu ư các bạn của ḿnh. Lộc Biếc định vào nhà luôn, song ánh trăng huyền ảo trữ t́nh kia như ḱm giữ cô lại bên người bạn trai cô đă cảm mến. Dạo này, Huyện cứ măi tự giày ṿ về vụ “phi nhân” với một niềm ân hận không nguôi, khiến anh gầy đi, lơ láo hẳn, y hệt kẻ mất hồn. Lộc Biếc thấy thương thương thế nào ấy. Cô hơi kinh sợ lúc h́nh dung h́nh phạt độc ác của Huyện, đồng thời không thể không thương một người đă hiểu ra, đă hối hận, âu lo đến thế. Đôi lần, Lộc Biếc muốn chăm sóc cho Huyện như một người mẹ, người chị cả, chẳng hạn nấu cho anh bát cháo gạo. Và như một người bạn, cô muốn an ủi anh, bàn với anh cách phục hồi ḷng tự trọng, ư thức về danh dự cho Hộ. Cô cũng muốn bảo với anh, Nhi đă hết sợ hăi Hộ rồi; Nhi cũng chưa có ư thức đạo đức về sự nhục nhă bởi bị Hộ lạy, chỉ có cảm xúc mơ hồ, bất giác tủi thẹn thế thôi, nên cô đă h́nh thành ư niệm cho Nhi. Có điều, cô hiểu đâu là giới hạn cho phép. Dưới ánh trăng đêm nay, t́nh thương từ bản năng người nữ trong cô khiến Lộc Biếc xao động.

- Anh Huyện có nhớ nhà không?– Cô hỏi khẽ và ngọt –.

Huyện gật đầu:

- Mạ anh mới gửi thư vào.

- Mạ biết chuyện vừa rồi không hở anh Huyện?

- Kể làm ǵ. Anh đâu c̣n con nít. Chuyện ấy đúng là phút điên rồ! Khi không nhục h́nh học sinh!

Huyện thở dài. Lâu nay Huyện chỉ chinh phục Lộc Biếc như thói quen của chàng trai được lắm cô gái săn đón. Huyện thấy anh không bao giờ yên ḷng được nếu có cô gái nào dám lơ đễnh khi gặp anh. “Đến, thấy và chinh phục”, là phương châm của tên tướng, gă vua thực dân nào xa xưa ở châu Âu, đă tự bao giờ thành phương châm yêu đương của anh. Có đến hai mươi cô gái say anh đến suưt chết, nhưng Huyện chỉ để thoả măn cái tôi của chính anh! Chinh phục được, ḷng Huyện nản ngay, chỉ đùa cho cô gái mới xiêu ḷng v́ anh, quay quắt buồn nhớ. Riêng với Lộc Biếc, Huyện cũng nản ḷng, có điều không phải nản v́ thắng, mà nản v́ bại. Bảy tháng, bằng mọi thủ thuật chinh phục, anh không cách nào thắng được trái tim cô. Anh hiểu Nam và Khoai chứ, do đó anh có nể bạn, chưa ráo riết chinh phục lúc đầu. Rồi về sau, anh tự ái, tự ái bởi Lộc Biếc, nên Huyện bất chấp t́nh bạn. Huyện định thắng rồi sẽ rút lui! Huyện chưa nói với ai ư định của anh, một ư định đáng trách … Huyện lại thở dài. Lần đầu tiên, anh đă bị cảm hoá, không thể vẫn là ḿnh được nữa. Anh lại bị cú sốc “phi nhân”. Lộc Biếc là nguyên nhân phụ hay chính để anh trượt chân vào cú sốc độc ác ấy?

Huyện vẫn đau một niềm đau nhói nhói bởi Lộc Biếc.

- Lộc Biếc! Khi không buồn quá phải không? Cảm ơn em nhiều nghe. Có lẽ anh sẽ qụy mất nếu không có Lộc Biếc.

Ánh trăng và giọng Đà Nẵng pha Huế dịu ngọt của Huyện khiến Lộc Biếc cảm động. Cô chớp mắt, nh́n lăng ra phía những khóm sả ướt sương.

- Lộc Biếc!– Huyện gọi thầm th́ –.

Cô run lên, cơ hồ âm thanh mới phát ra từ môi Huyện chạm khẽ vào tim cô.

- Dạ.– Bỗng Lộc Biếc buột miệng như một cô gái bé bỏng –.

Lộc Biếc quên mất cô chỉ sinh sau Huyện vỏn vẹn tám tháng trên cơi đời này.

Với kinh nghiệm đă thành bản năng nhạy bén, Huyện hiểu anh đang bước dần đến chiến thắng. Lộc Biếc cũng mơ hồ hiểu, chính sự mủi ḷng, trước vẻ hốc hác do hối hận rất nhân tính của Huyện, đă khiến niềm cảm mến của cô thêm sức nặng, làm trái tim cô trĩu xuống. Nỗi kinh sợ của Lộc Biếc về Huyện hầu như tan biến mất. Với kinh nghiệm, Huyện nh́n vào đôi mắt đen láy ngập ánh trăng của Lộc Biếc. Anh đang thôi miên cô, trước khi gắn vào đôi môi cô nụ hôn “á phiện” của anh. Nhưng Nam và Ka Kring đang ngồi bên dăy bàn ghế bên kia! Hai cánh cửa phía sau lưng đang hắt ra hiên ánh đèn dầu! Huyện cảm thấy hơi lúng túng.

Lộc Biếc vội trấn tĩnh lại. Cô hết hồn, chỉ chút nữa thôi, ở khung cảnh khác, làm sao cô có thể cưỡng chống. Ngay từ đầu, cô đă muốn bỏ vào nhà. Cô giận Nam quá. Sao Nam dám gần gũi Ka Kring, dần xa lánh cô! Bằng trực giác, cô hiểu Nam và cả Khoai nữa! Cô biết làm sao được! Ngồi với Huyện thế này, có phải cô muốn “trả thù” Nam? Trong tâm hồn Lộc Biếc có những khúc mắc khiến cô đau ḷng. Cô cũng không thật rơ ḿnh. Ánh trăng cùng ma lục trữ t́nh dễ đẩy người ta sống khác với ḷng ḿnh chăng?

Lộc Biếc sực nhớ bài thơ “Cái tát của đoá sen hồng”, thuở mới vào đại học, cô chép được trên một tờ báo. Bài thơ ấy bảo cô tát vào mặt Trường, người cô trót một thời yêu … Cô đâu ngờ lại có dịp gặp tác giả! Nguyễn Trần Nam, tên anh, kí bên dưới bài thơ đă trở thành kỉ niệm riêng của cô, cái tên cô sực nhớ, lúc cùng trên xe từ Đà Lạt về Công, đầu năm học, với anh ấy, với Huyện và Khoai. Sau này, đọc bản thảo của anh, cô đă chắc hẳn điều đó, cố giữ kín kỉ niệm riêng của ḿnh. Đời có những ngẫu nhiên đến ḱ lạ! Đôi khi, cô nghĩ giữa cô và Nam như có duyên số thế nào ấy. Trong lần về nghỉ Tết vừa rồi, Lộc Biếc càng thấy rơ điều này. Bạn học năm lớp hai ở trường Quốc Anh, láng giềng hồi tấm bé, lại là kẻ đă bằng thơ của ḿnh ngăn Trường hôn cô! Cơ hồ “ông trời” đă dành Lộc Biếc cho Nam, Nam cho Lộc Biếc tự phôi thai. Cứ ngỡ như trong một thoáng huyền thoại! Huyền thoại bỗng dưng lại có thật!

trả anh nụ hôn cưỡng đoạt

má rần bỏng vết sen hồng

em khóc, nh́n anh ngơ ngác

tay hương lả cánh buồn không? (43)

Chẳng hiểu sao Lộc Biếc không muốn nghĩ Nam đă tự phê phán và đă cảm phục cô gái nào đó của anh trong bài thơ ấy. Vâng, bài thơ xinh xắn viết giúp cho nhân vật chàng trai nào kia của Nguyễn Trần Nam vang vọng trong trái tim cô. Bốn ḍng chữ như được in bằng một thứ mực với các tinh thể giăn nở, đă nổi lên trong trí nhớ Lộc Biếc, bởi ngọn lửa thiện tâm, lúc này, khi ngồi bên Huyện. Ánh trăng! Ánh trăng trữ t́nh suưt làm hỏng Lộc Biếc! Cô muốn vụt chạy vào gian nhà nữ. Lộc Biếc lại nh́n qua Ka Kring và Nam. Họ như hai sinh viên trong một giảng đường vắng! Lộc Biếc muốn ngồi với Huyện chút nữa, bởi cảm thấy chả nên đột ngột bỏ vào như thế.

- Lộc Biếc này!– Huyện khẽ khàng –.

- À, anh Huyện!– Chẳng biết nói ǵ, Lộc Biếc hỏi vu vơ –. Xứ Huế của anh, phong kiến, và là xứ sở của chùa chiền phải không? Trữ t́nh, trí thức nữa?

- Ừ, nhưng cũng tuỳ người, tuỳ gia đ́nh.– Huyện chợt hiểu Lộc Biếc khiêu khích anh, cho anh c̣n rụt rè, chưa dám quên đi giáo điều “bất thân” giữa nam với nữ –. Nhà anh đâu có cho rằng con gái phải ít học hơn con trai, chẳng hạn … và cũng tự do yêu đương …

Huyện nói, cùng lúc nắm lấy Lộc Biếc đang đặt trên bàn. Anh chỉ kịp có cảm giác mát lạnh hơi sương, cô đă rụt tay về. Lộc Biếc nh́n qua Nam bên cạnh Ka Kring. Cô bỗng giận ḿnh ghê gớm.

- Em vào nhà đây!

- Thôi, anh xin lỗi. Ngồi chơi một chốc nữa đă.

Lộc Biếc ngồi dang ra. Cô nuối tiếc ǵ, sao c̣n ngồi đây! Lộc Biếc chẳng rơ. Huyện có một sức hút lạ lùng!

Lộc Biếc nh́n lên vầng trăng mười bảy. Cây đa thần in một vết nhơ mờ mờ trên vầng trăng sáng ấy. Cô giật ḿnh nhớ đêm trung thu đầu năm học này. Đêm đó, Lộc Biếc đă liên tưởng đến cổ tích chú Cuội – cô Hằng và nỗi nhớ trần gian của Xen Tếch (Saint-Ex[upery]). Lộc Biếc cũng giật ḿnh khi nhớ Huyện mơ làm nhà bào chế hoá dược. Chẳng lẽ rồi Huyện sẽ ích kỉ như chú Cuội để Lộc Biếc phải làm cô Hằng tội nghiệp măi măi xa cách trần gian? Ích kỉ là cô độc, dẫu hai người, dưới gốc đa thần dược!

Huyện vẫn đang hiểu nhầm Lộc Biếc! Anh những muốn bàn ghế này có đôi cánh, vỗ nhẹ để đưa cả anh lẫn Lộc Biếc đến một nơi hoang vắng. Trên cánh đồng yêu đương, sẽ nở rộ muôn ngàn nụ hôn “á phiện”, đoá hôn “ma tuư” … Huyện bỗng rúng động trong giấc huyền thoại, khi hiểu ra, căn nguyên sâu xa dẫn anh đến hành vi nhục h́nh học sinh là những nụ hôn hạ nhục các cô gái đă mê muội anh. Anh chỉ mới dám đùa bỡn với các đôi môi trinh bạch, nhưng rơ ràng anh quen sỉ nhục một cách thích thú và khoái lạc các cô gái yêu anh, bằng cách đó. Quen làm nhục các cô gái, nên anh bất giác đă làm nhục Hộ bằng cách bắt Hộ quỳ gối, khạc nhổ lên tên họ và giấy trắng học tṛ những băi nước bọt hoà máu từ kẽ răng? Huyện rùng ḿnh sợ hăi, ghê tởm chính anh. Liên kết lại các nguyên nhân sâu xa, Huyện thấy ḿnh đang trôi theo lô gích của ḷng hối hận, ăn năn tận đáy tâm thức.

Huyện nấc khan như muốn trào một ḥn máu bầm ra khỏi miệng. Lộc Biếc chừng linh cảm điều ǵ, cô hoảng hốt chạy vào gian nhà nữ. Các cô giáo ngồi quanh cây đèn dầu đặt trên bàn, ngạc nhiên nh́n Lộc Biếc, rồi nh́n ra Huyện, lặng lẽ, cô độc ngoài sân. Ôi, may sao chỉ là những nụ hôn “ma tuư”!– Huyện thầm bảo, cúi gục đầu –.

Ka Kring đang ngồi bên Nam trên chiếc ghế dài gắn liền với bàn viết học sinh, bông đùa, đọc thơ và chuyện tṛ phiếm, khác chi hai sinh viên trong giảng đường vắng, bỗng thấy Lộc Biếc đi nhanh vào nhà. Cô thấy đêm chưa khuya, song cũng bất tiện. Ka Kring chào Nam. Với áo váy thổ cẩm Tây Nguyên, cô bước vào gian nhà nữ, y như một sơn nữ mới bước ra từ thần thoại hiện đại của cao nguyên đỏ.

Đêm đó, một đêm nữa trong nhiều đêm Lộc Biếc tự hỏi ḷng ḿnh: Thật sự trái tim hai mươi bốn tuổi, kể cả một tuổi trong ḷng mẹ, đang rối nhịp sau ṿm ngực cô, đă và đang yêu ai?

Đêm đó, lại là một đêm xao xuyến, thao thức nhất của Ka Kring – hoá thân của ḍng suối Đạ Nga trữ t́nh.

Nằm đắp chăn trên chiếc chiếu ở tầng hai, tầng giường phía dưới là Lộc Biếc, Ka Kring nh́n mái tôn ướt đầm sương đêm. Có lẽ hơi nước, từ nền đất, từ gió đă đọng lại không những phía bên trên của mái tôn, mà cả phía dưới, trong nhà nữa. Sương chảy leo theo sóng tôn. Đôi khi, có hạt sương lạnh buốt rơi trên chăn, trên giáo án. Cô mở mắt, rồi lại nhắm mắt, nhớ lại vầng trăng của những ǵ Nam cùng cô đă nói với nhau.

Lúc Suối Vui, Trăng Thu, Lá Xuân và Đoá Xuân chào Nam, Ka Kring để đến nhà phụ huynh ở xóm trung tâm, Ka Kring biết có dịp tốt để đùa vui với Nam. Cô thầm cảm ơn bốn người bạn gái của ḿnh đă rất biết điều với nhau. Ka Kring suưt bật hai tiếng “cảm ơn” nhưng kịp ḱm lại. Với Ka Kring, tế nhị với nhau là phải thế chứ! Hăy biết nhân danh Trái tim Yêu đương để chúc lành cho Yêu đương chứ! Và rất hồn nhiên, Ka Kring lại nói: “Trăng tuyệt vời quá, anh Nam thấy không? Trăng dành cho những hai người yêu nhau trên trái đất. Anh Nam đâu phải là thi sĩ, mà tu sĩ!”. Ka Kring thấy Nam cười. Chiếc kính cận trên sống mũi anh lấp lánh. Nam bảo: “Em đúng là sơn nữ của huyền thoại mới. Em mở ra trong mắt anh một cái nh́n rất mới. Nhân tộc Kinh không ban cho anh cái nh́n đó. Anh đâu ngờ người nữ lại tuyệt vời như cung cách Ka Kring. Em giúp anh hiểu một phong cách nữ rất tương lai của nhân loại. Nhân loại, trong đó có sắc tộc Kinh, c̣n lâu mới vươn tới được phong cách đă được giải phóng như Ka Kring!”. Ka Kring cười khanh khách: “Đừng tán tỉnh để gạ gẫm nhé!”. Nam cũng bật cười: “Ka Kring đang đứng ở địa vị b́nh đẳng của phụ nữ, sánh với nam giới”. “Lại nịnh ư, ông nỡm?!”.– Cô nói –. “Thật ra, tục bắt cái chồng của nhân tộc K’Hor, và của nhân tộc Chiau Mạa em là cổ … Em bắt cái chồng theo mệnh lệnh trái tim em … Và em có thể thất t́nh, dám khóc lớn nỗi thất t́nh ấy theo cách của em. Anh Nam có nỡ ḷng nào để em thất t́nh không? Không yêu em sao?”. Nam cười: “Thú thật, ban đầu nghe Ka Kring nói thế, anh run rẩy, rồi ngỡ Ka Kring xem anh là tṛ đùa. Anh vừa vui, vừa đau. Cảm giác mâu thuẫn này trong ḷng anh, anh lần đầu nếm trải”. Ka Kring hỏi ngay: “Anh không tin em yêu anh thật sao? Ka Kring muốn bắt cái chồng là anh Nam thật mà”. Nam cười. Ka Kring để ư thấy, nụ cười của Nam dần tắt. Nam xúc động, như một lần Nam đă nói ở suối đá, Nam thầm biết ơn cô gái lai Ka Kring chăng, sao nét mặt Nam lại ưu tư! Ka Kring khẽ bảo: “Anh Nam nhớ người yêu cũ ư?”. Nam lắc đầu: “Thật ḷng, có rất nhiều khi Ka Kring chiếm lĩnh cả tâm hồn anh đấy. Ka Kring là một sơn nữ mới và lạ. Ngày xưa, anh hát “Sơn nữ ca” của Trần Hoàn, cái ông nhạc sĩ tài hoa, người Quảng Trị, anh cứ nghĩ đùa, ông ấy muốn “Sơn nữ ca” phải ôm trùm cả cơi “trần hoàn” thế gian này kia đấy. Anh không thể nghĩ sơn nữ anh gặp lại là em. Em có phong cách sống rất nhân loại thật đấy. Em rất Thái, rất Mường, rất Ê Đê, rất K’Hor, rất Chiau Mạa, rất Đa-ghét-x-tan (Daghestan) của Gam-da-tốp (Gamzatov), rất Hi Mă Lạp sơn …”. Ka Kring mỉm cười: “Anh Nam mung lung quá. Có thật em chiếm lĩnh cả tâm hồn anh không? Sao ḿnh không yêu nhau?”.– Ka Kring xúc động đến nghẹn ngào –. Cô chỉ muốn hỏi thẳng và mong Nam nói cho cô hay. Nam cứ nh́n trăng, nh́n ra các đồi trà sương khói nhuốm trăng, các mái tôn lấp loáng trăng bên K. Ka Kring chẳng biết anh nghĩ ǵ. Có lần, cô nghĩ Nam e ngại cô là cô gái lai. Mặc cảm lai Tây là điều có thật trong xă hội vốn là nạn nhân của thực dân, đế quốc Âu – Mỹ. Cô đâu ngây ngô không hiểu điều đó. Vả lại, cô biết, phần lớn người châu Á không có gốc du mục. Đa số là các dân tộc sáng tạo ra nền văn minh lúa nước, đi lên bằng nền văn minh lúa nước, định cư một chỗ tự lâu đời. Gốc chim Lạc thiên di đă quá xa vời ở người Kinh. Dẫu dân miền núi du canh du cư, cũng chỉ luẩn quẩn trên  một địa bàn. Họ tránh yếu tố lai để tự vệ, bảo tồn ṇi giống. Dân Âu, gốc du mục, đi xuyên các lănh thổ, mặc dù cũng chống yếu tố lai nhưng có điều kiện dễ dàng để rồi sẵn sàng hoà huyết, hoà tộc. Cô biết, ngoại trừ bọn phát xít Đức, các dân tộc Âu – Mỹ không coi yếu tố lai giữa các tộc da trắng là quan trọng. Và ngoại trừ bọn phân biệt chủng tộc, khinh miệt da đen nửa đầu thế kỉ hai mươi trở về trước … Ngày nay Âu – Mỹ có khá hơn trong ư thức … Ka Kring hiểu Nam. Tuy nhiên cô lại thấy anh rất chan hoà với người K’Hor, Chiau Mạa thuần tộc. Cô quư Nam ở điểm đó. Có điều cô e rằng anh chưa vượt lên được mặc cảm vô thức để vươn tới lí tưởng – lí tưởng thường c̣n ở mặt nhận thức, chưa thành t́nh cảm cụ thể ở nhiều người. Ka Kring bâng khuâng buồn. “Anh Nam!”.– Ka Kring khẽ buột miệng –. Nam nói: “Anh mong Ka Kring nói ǵ cho ấm áp đi”. Ka Kring hơi run. Cô không ngờ cô lại buột miệng lần nữa với Nam: “Nếu em bắt anh Nam làm cái chồng, em triệt sản nhé”.– Ka Kring bỗng da diết với bản tính hồn nhiên của cô. Anh lắp bắp: “Ka Kring … nói ǵ thế?”. “Anh Nam yêu em, nhưng sợ có con cái lai phải không? Anh sợ có con da đen, da trắng chứ ǵ?”.– Ka Kring nghẹn ngào. Cô cắn chặt môi. Cô lại bụm tay vào mũi và miệng. Ka Kring không muốn bật khóc. Nam lạnh người. Ka Kring nói lên nỗi vướng mắc, dằn vặt của anh! Đó là sự thật của tâm tư Nam. Nam chỉ muốn hoà tộc trong phạm vi năm mươi ba nhân tộc Việt Nam thôi. Đó là nhận thức, t́nh cảm công dân, t́nh cảm thi ca và khát vọng hạnh phúc riêng tư của Nam. Yêu đương siêu chủng tộc, siêu quốc gia, Nam thật ḷng thấy đẹp, song anh biết không thể. Anh sợ sự xoá nhoà ṇi giống Việt Nam. Ka Kring cố gắng b́nh thản trở lại. Một lúc lâu, Ka kring nói: “Em chỉ yêu anh với khát vọng t́nh nhân, vợ chồng. Hạnh phúc, thôi th́ chỉ thế. Em không cần hạnh phúc làm mẹ, làm bà! Được không Nam?”. Nam xúc động muốn khóc. Anh không ngờ Ka Kring yêu hồn nhiên mà sâu nặng đến thế, và quá chừng đau xót! Triệt sản ư? Tốt quá. Cũng hơi buồn! Họ Nguyễn Trần anh thừa con cháu nối dơi. Anh cần ǵ sinh con cháu đâu. Anh định gật đầu. Nhưng Nam thương Ka Kring. Sao Ka Kring không bắt cái chồng là ai khác, chứ không phải Nam, và người đó sẽ chấp nhận một lũ con đa chủng tộc do Ka Kring sinh ra, như hôm nào ở buôn B’Kẽh Ka Kring đă cười đau xót nói, lũ con ấy sẽ là đứa đen, đứa trắng, đứa vàng, đứa tổng hoà các sắc tố, đủ các màu da, với gien trội, gien lặn, ở các thế hệ, theo quy luật tự nhiên mà di truyền học đă đúc kết? Anh sợ cô nông nổi, rồi oán hận nhau sau này. Đúng là bất ngờ đến bàng hoàng. Ka Kring đă đưa anh cùng cô vào một t́nh huống để phát hiện ra chiều sâu ư thức, cả vô thức của ḿnh. Chẳng lẽ anh tầm thường đến thế? Anh có “bệnh màu da”, phân biệt chủng tộc trong đáy sâu của tâm thức ư? Và Nam tự hỏi, liệu lời giải của bài toán di truyền học kia có đúng theo công thức, định luật thực nghiệm sinh học? Hay anh đă chấp nhận lời giải đó theo tâm lí học dân tộc, đặc biệt là tâm lí học nghiên cứu về dân tộc Việt Nam, một dân tộc phải thường xuyên tự vệ, bảo tồn ṇi giống để tồn tại trước mọi âm mưu đồng hoá? Dưới ánh trăng, Ka Kring cố gắng đọc những ư nghĩ, cảm xúc của Nam qua cử chỉ, nét mặt, các câu nói chưa dám bày tỏ hết nỗi ḷng của Nam. Nam thỉnh thoảng lại nh́n trăng, thoáng liếc sang dăy bàn ghế Lộc Biếc với Huyện đang ngồi. Ka Kring bỗng thấy Lộc Biếc ngồi dang ra xa, không dám ngồi gần Huyện như các sinh viên trong các giảng đường thường giữ khoảng cách vừa phải. Ka Kring nhạy cảm với điều ấy, cô hiểu Lộc Biếc đang tránh một nụ hôn! Ka Kring lại hồn nhiên mỉm cười. “Anh Nam”.– Ka Kring gọi khẽ tên người cô yêu –. “Hạnh phúc với em là vậy đó, và em sẽ là một cô giáo giỏi. Đơn giản thế thôi. Đơn giản mới có hạnh phúc, anh Nam à”. Nam nh́n cô: “Đúng, anh từng nói với Huyện và bạn bè, hạnh phúc là chọn chỗ đứng phù hợp với điều kiện của ḿnh. Anh có cao vọng làm một nhà văn, nhà thơ cỡ lớn, nên anh khổ trong lao động nghệ thuật, song rất hạnh phúc bởi lao động ấy là lao động một ḿnh …”.– Nam mỉm cười –. “Anh yêu Ka Kring biết bao! “Sơn nữ ca” của Trần Hoàn rồi sẽ được đặt lời hai. Lời một buồn, lời hai là hạnh phúc. Hồi năy, anh chưa nói hết ư như vậy … Sơn nữ phải bắt cái chồng lữ khách miền xuôi để sinh con đẻ cái chứ!”.– Nam lại nhẹ giọng –. “Sao em không thuần tộc Chiau Mạa, hay chỉ lai các tộc trong nước nhỉ!”. Ka Kring vẫn khúc khích: “Anh ngốc thế nên khổ! Yêu em, em sẽ bắt cái chồng là anh, cưới anh. Em triệt sản. Hai đứa ḿnh là “t́nh nhân” đến già. Không tuyệt sao, hở anh Nam?”. Nam ngẩn ngơ bởi ư tưởng rất huyền thoại, rất địa đàng với hạnh phúc trần thế mà nhiều người cố cải biên lại khác với Kinh thánh. Ka Kring lại ngây ngất trong vẽ vời tương lai: “Em sẽ vẽ tranh, dạy học. Anh măi làm thơ, viết văn và dạy học. Hai đứa sống trong một ngôi nhà nhỏ xíu, có mảnh vườn xinh xinh. Thích không hở ngốc?”. Cô cười khe khẽ tuy muốn khanh khách cười cho bằng thích. “Em vẽ khá nhiều tranh rồi, anh biết không? Dạo sau này, màu dầu hiếm, em kí hoạ, vẽ bút sắt với màu nước …”. Nam cười, say đắm nh́n cô gái lai xinh đẹp lại giàu tưởng tượng: “Em tuyệt vời quá, sơn nữ ạ”. Nam muốn bày tỏ bằng một nụ hôn trên đôi môi Ka Kring bóng ánh trăng quyến rũ, nhưng anh nh́n ra xa, nao nao, bổi hổi. Hương tự nhiên rất da thịt trắng trong của cô gái lai như có hơi ấm, hơi ấm anh chỉ cảm nhận bằng ảo giác của niềm yêu ngây ngất. Ka Kring cơ chừng đọc được cả cảm xúc thầm kín ấy của Nam, hay cô chỉ tưởng tượng, cô cũng chẳng rơ. Ka Kring chợt thấy Lộc Biếc bước nhanh vào gian nhà nữ. Cô biết cũng đến lúc phải vào, để Nam cũng vào phía gian nhà nam, hai người hai cơi mộng mơ sau cuộc say trăng.

Ka Kring nh́n lên mái tôn đọng sương đêm. Ánh đèn dầu toả sáng lên, lóng lánh các ḍng dương, hạt sương trên sóng tôn. Cô Phước đang đọc sách. Cô thấy Cam Ly suy tư, đang ngồi viết ǵ với vẻ mặt rười rượi buồn. Thư cho Hải chăng? Suối Vui đang mải mê, cần mẫn chấm bài. Suối Vui cứ vui một ḿnh hoài sao?

Ka Kring chợt nghe tiếng gơ cửa mặc dù cửa vẫn mở hé. Cô thấy Huyện ló mặt vào, hốc hác, hốt hoảng, buồn khổ:

- Cô Phước ơi, cho tôi gặp Lộc Biếc một chút?

Ngạc nhiên, cô Phước bước ra:

- Có ǵ không, đồng chí Huyện?

- Cho tôi gặp Lộc Biếc. Xin lỗi, hơi khuya rồi …

Lộc Biếc bỏ chăn, mang dép, bước về phía Huyện.

- Lộc Biếc! Cho ḿnh nói cái này một chốc thôi.

Lộc Biếc ngần ngừ. Cô mở cửa bước ra hàng hiên, ư tứ không khép cửa lại, để ánh sáng đèn dầu hắt ra bàn ghế ngoài sân. Đứng một bên cửa, trong khoảng tối, Lộc Biếc thấy Huyện chừng đang thảng thốt, khiến cô vừa lo vừa thương.

- Lộc Biếc!– Huyện không c̣n là anh trước đây nữa, đang lúng túng, bối rối, biết không đúng lúc, vẫn muốn nói điều ǵ đó –.

- Có chuyện ǵ không anh?– Cô hỏi rất khẽ –.

- Anh muốn nói, anh yêu em. Em đồng ư không?

Lộc Biếc sững sờ. Cô không tin Huyện đang đứng trước mặt cô. Lộc Biếc mở to mắt. Huyện đă thay đổi vậy sao? Cô ngần ngừ, rồi lắc đầu trước chàng trai thảm hại:

- Không. Em xin lỗi phải nói “không”.

Lộc Biếc vào nhà, vội lên giường, trùm chăn kín đầu, ứa nước mắt.

Cô Phước lặng lẽ đi ra, thấy Huyện mới quay lưng bước về gian nhà Nam. Cô nhẹ tay đóng cửa, sau khi nh́n ánh trăng đă mờ hơi sương ngoài sân, khẽ chép miệng. Cô cũng chẳng hiểu điều ǵ đă xảy ra! Cô Phước chợt nhận thấy, với chức vụ hiệu phó, cô bỗng dưng già đi đến mười tuổi trong nhà tập thể này, mặc dầu cô chỉ mới ở tuổi hai mươi hai!

Bên gian nhà nam, Khoai cũng vừa đóng lại cửa cho Huyện.

- B́nh tâm đi thôi, Huyện ạ. Phải giữ sức khoẻ. Xa nhà, khổ lắm.– Khoai khẽ nói, với một nỗi buồn trong vắt như những giọt nước mắt trong thơ của anh, những giọt nước mắt suốt đời anh chiêm ngưỡng và dặn ḷng ḿnh luôn vươn tới –.

 

39

 

Đêm ba mươi tháng tư, bốn năm sau Ngày Thống nhất, tại pḥng học lớp bảy, trước hai cây đèn dầu đặt ở bàn giáo viên là bốn cây đèn dầu khác đặt ở các bàn học sinh. Các giáo viên của Phân hiệu A cùng các phân hiệu trưởng, đoàn viên ở B, C, ở K đă họp mặt để kỉ niệm hai ngày lễ lớn trong năm, Ngày Giải phóng Miền Nam và Ngày Quốc tế Lao động. Đêm nay cũng là lễ kết nạp đoàn viên Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cho các đối tượng đoàn.

Dưới cờ Tổ quốc, giữa bảng đen là chân dung Bác Hồ. Hai bên ảnh Bác là cờ Đảng, cờ Đoàn Thanh niên Cộng sản.

Anh Ruộng mời anh Giảng, anh Quỳnh phát biểu cảm tưởng về hai ngày lễ lớn. Sau đó là nghi thức kết nạp. Trong sáu đơn xin kết nạp, chỉ có bốn đơn của bốn đối tượng đoàn được Huyện đoàn chấp thuận. Đó là K‘Đa, Hạ, Hoán và Trăng Thu. Bốn đồng chí trẻ đứng hàng ngang ở cửa ra vào, nh́n qua bàn giáo viên, chỗ bí thư Chi đoàn giáo viên đang đứng. Anh Ruộng đọc quyết định kết nạp. Tiếp theo, anh mới từng đối tượng đoàn tuyên thệ trước chân dung Bác Hồ, cờ Tổ quốc, Đảng, Đoàn.

… anh-téc-na-xi-on-na-lơ sẽ là xă hội tương lai …

… đấu tranh này là trận cuối cùng

kết đoàn lại, để ngày mai … (44)

Những tiếng hát vang lên từ pḥng họp, trong ánh đèn dầu, trước màu cờ đỏ. Ngoài kia, chung quanh là bóng đêm.

Các đoàn viên mới bày tỏ cảm nghĩ. K’Đa bồi hồi, xúc động nơi giọng nói. Hoán cũng run run âm sắc. Hạ và Trăng Thu vừa khóc vừa phát biểu.

Ngồi dưới pḥng họp, Nam cũng nổi da gà. Anh đă nhiều lần tham dự lễ kết nạp như thế này, trải nghiệm được cảm xúc chính trị với niềm chua chát riêng.

Buổi lễ cũng ngắn gọn. Nam tưởng đă kết thúc, toan đứng dậy, lại nghe anh Ruộng thông báo phần thứ ba của cuộc họp.

Anh Ruộng đọc quyết định khai trừ Huyện v́ đă vi phạm kỉ luật ngành giáo dục nghiêm trọng: nhục h́nh, xúc phạm đến nhân phẩm học sinh. Huyện bước lên, trao trả thẻ đoàn viên, nói vài câu nhận khuyết điểm, chấp hành quyết định khai trừ. Huyện lạnh lẽo đi, đứng, nói như một người đă chết.

Sau khi dọn dẹp, bưng đèn bước lên nhà tập thể, Nam và Khoai thấy anh Ruộng ôm hộp đựng cờ, ảnh chân dung Bác Hồ có ư bước tới gần họ. Cùng bước đi một quăng, anh Ruộng nói với Nam và Khoai:

- Huyện đoàn đă gửi lí lịch hai bạn ra Quảng Trị để xác minh. Địa phương chứng thực là đúng, rơ ràng. Bí thư Huyện đoàn rà soát lại, thấy kẹt về nguyên tắc tổ chức Đoàn, nên đă hoăn … Ḿnh cũng biết trước … Hoá ra sự nhận xét, giới thiệu của Chi đoàn cơ sở là vô nghĩa. Hai bạn thông cảm nhé.

Anh Ruộng đi vội lên phía trước.

Ka Kring vẫn sóng vai bên Nam, hồn nhiên nói:

- Hiện thực bi tráng của lịch sử cho ta “sáng mắt, sáng ḷng”, nhưng giáo điều, nguyên tắc mù cả hai mắt và tối ḷng. Hai anh viết đơn làm chi, em đă nói rồi!

Nam cười:

- Viết đơn đến lần thứ sáu rồi đó. Người ta bảo ḿnh, ḿnh phải viết. Bộ muốn “vô chính phủ” hay sao mà không viết! Bọn anh cũng biết rồi … Chúng ta không được tin dùng lâu dài!

Nam và Khoai vốn quen với cảm giác bị từ chối này, tuy thế họ vẫn tin văn chương của họ sẽ thuộc về vĩnh cửu trong khi tất cả các giá trị khác sẽ qua đi, tan biến … Dẫu sao họ cũng cảm ơn Đảng đă thống nhất được Tổ quốc, đă cho họ một lí tưởng để sống, để làm thơ, viết văn. Khoai cố đùa cho câu chuyện trở nên vui:

- Đảng đă mở đường cho thơ văn bọn anh, cho cả tranh của em đi đến vĩnh cửu mà, Ka Kring!

- Ừ, thôi, cứ nghĩ vậy …– Cô nhếch mép, cười buồn –.

Ka Kring im lặng, rồi cô lại nói, giọng lại vui vui:

- Đáng lẽ, Đoàn cũng như Đảng ở các cơ quan, trường học nên ẩn ḿnh vào dạng mật vụ. Đó là một phương thức đă có thời áp dụng. Hiện nay, đó cũng là phương thức tế nhị, lại đỡ cồng kềnh.– Ka Kring lại cười khanh khách sau câu nói khẽ –.

Câu nói chính trị ấy, với Ka Kring, vẫn quá đỗi hồn nhiên!

Theo cây đèn dầu trong tay Nam, ba người bước đi trong đêm. Họ sực nhận ra, cứ mải nói chuyện, nên chỉ c̣n ba người giữa đêm vắng. Bốn bề là bóng tối. Nhà tập thể hé ra những khe sáng thẳng đứng trước mặt. Gió ban đêm cuối mùa khô vẫn lạnh buốt ở vùng cao nguyên này.

 

40

 

- Khoai ơi, đợi anh em cùng lên nhà.– Nam gọi –.

Tôi quay mặt, mỉm cười, chậm bước.

- Sáng nay, có “tiết mục” vui đấy.– Nam lại nói, khi đi cạnh tôi –.

Có một ngẫu nhiên thú vị ở thời khoá biểu, đặc biệt trong sáng thứ sáu hàng tuần như sáng hôm nay, sau hai tiết dạy đầu buổi, tập thể dục giữa giờ với học sinh xong, nhóm giáo viên bấy lâu được Lụa đặt tên là “Cộng sản cấp tiến” được nghỉ ba tiết cuối. Lộc Biếc, Ka Kring, Huyện và Nam đi hàng ngang cùng tôi trên con đường giữa hai khoảng dâu tằm. Vào tháng cao điểm mùa khô, lá dâu như chững lại, nom thưa thớt hẳn với nhiều lá già xanh đậm, lá non ít đi và cũng chóng già tuy chưa đủ độ lớn. Trên các cành, c̣n sót vài trái dâu tằm chín đỏ. Tôi vừa lơ đăng ngắm vừa hỏi:

- “Tiết mục” ǵ vậy Nam?

- Cà phê và rượu dâu, dâu hôm trước chị Lài hái đó.– Ka Kring đáp thay –. Em lấy một ít trái bỏ vào chai ngâm rượu cho đẹp –.

- Tập uống rượu sao, sơn nữ?– Tôi đùa –.

- Nhấp môi thôi. Chị Lộc Biếc cũng sợ rượu. Chủ yếu là dành cho các đấng mày râu các anh.– Ka Kring khúc khích cười –.

Dưới chiếc mũ rộng vành, nụ cười Ka Kring sáng và xinh. Lộc Biếc cũng cười rất duyên dưới vành nón lá. Quai lụa hồng màu hoa đào khiến gương mặt đẹp, trắng mịn của Lộc Biếc hồng hào thêm. Trong một thoáng nh́n qua, tôi liên tưởng đến một tứ thơ Đường.

- Nhưng có bánh quy mặn. Khỏi lo xót ruột nghe anh Khoai.– Lộc Biếc nói vui, nhắc tôi nhớ lần uống cà phê ở quán anh Trà dạo nào –.

- Ồ, quá cám ơn.– Tôi cảm động –.

Đứng lại ở vại nước trước cửa hông chái bếp, tôi múc nước xối nhẹ cho hai cô giáo rửa bụi phấn trên mấy ngón tay. Tôi cũng rửa rồi trao gáo cho Huyện. Tôi rảy hai bàn tay vào lá cây cà phê thấp cạnh đó, rút vuông khăn mỏng ra lau.

- Ở chái đầu hồi chứ?– Tôi hỏi –.

Lộc Biếc, Ka Kring đă đi ṿng để ra cửa trước, quay mặt lại gật đầu.

Cánh nam chúng tôi đi vào cửa hông, qua chái bếp, pḥng ăn tập thể, mở cửa hông bên kia để ra chái đầu hồi.

Những con ong mùa khô này, h́nh như phải đi kiếm mật hoa rất xa, tít tận rừng sâu nên có lẽ không đủ sức để bay đến nơi. Hoa ở vùng này chỉ c̣n độc nhất một loại, hoa khoai lang. Hoa khoai lang cằn cỗi mùa khô! Bốn đàn ong đă thưa dần. Ong chết đói dọc đường v́ kiệt sức? Những con ong cần mẫn c̣n lại, hút mật quanh đây, phấn hoa khoai lang tim tím hai bên hông. C̣n một, hai tuần nữa, trời sẽ chuyển sang mùa mưa, không biết ong có cầm cự được không. Ồ, trời mưa nhiều, ong c̣n mật đâu để mang về tổ! Vừa ngồi chờ Lộc Biếc, Ka Kring, tôi vừa nghĩ bâng quơ. Ừ, cũng có thể ván gỗ thông đóng thùng nuôi ong có một mùi khó ở với chúng chăng.

Nam rút ra một điếu thuốc thơm “Sài G̣n giải phóng”, tiêu chuẩn hai ngày lễ lớn c̣n lại, xoè diêm, nhả khói. Huyện cũng đánh diêm, đặt ngọn lửa vào đầu điếu thuốc lá, nheo nheo mắt. Huyện đă tươi tỉnh trở lại sau cú sốc “phi nhân”, cái lắc đầu nói “không” của Lộc Biếc.

Chúng tôi cùng cười vui khi thấy hai cô giáo bưng b́nh thuỷ, phin lọc và li.

- Phin lọc của chị Trâm đó. Lâu quá không dùng, mới cọ rửa lại.– Lộc Biếc nói –.

Tôi mở gói cà phê, cũng tiêu chuẩn hai ngày lễ vừa rồi, cho vào phin sau khi tráng qua nước sôi. Chỉ có hai phin lọc, nên cũng vừa lọc vừa nhấp môi như hôm ở quán anh Trà. Cà phê cũng tuyệt ngon.

- Hôm nay liên hoan mừng sinh nhật Bác Hồ sao?– Huyện mỉm cười, cái cười mỉm đă lấy lại phong độ phần nào –.

- Liên hoan trước! Mười hôm nữa mới tới ngày đó. Ngày đó lại cuối đợt thi học ḱ hai mất rồi.– Nam cười –. Giá như ngày nào trong năm cũng là lễ lớn cả th́ cuộc sống lên hương.

- Bộ muốn tiêu chuẩn đại cán, đại táo hở ông tướng hồng quân X-tren-ni-kốp?– Ka Kring cười trêu –.  “Chống tham ô lăng phí” (13) mà!

Huyện mở gói bánh có lẽ Lộc Biếc mới mua thêm ngoài quán, trong khi Nam chạy qua văn pḥng mượn anh Giảng bộ ấm chén tiếp khách để cho trà hương ngâu vào, chế nước sôi cho trà ngấm sẵn.

Tôi chợt thấy cửa thư viện vẫn mở nhưng chị Xinh đi đâu mất. Huyện cũng vừa phát hiện điều đó. Anh hơi hoảng v́ hiện nay anh là phụ tá cho chị Xinh. Huyện vội đi ra, nh́n các góc thư viện, ngỡ chị Xinh đang lúi húi kiểm sách ở các ngăn kệ gần nền. Cũng không có bóng dáng chị Xinh. Anh khép cửa, lắc đầu, đi vào chỗ chúng tôi đang ngồi.

- Kiểu này là mang hoạ vào thêm theo chị Xinh!– Huyện càu nhàu rồi cười –.

- Thư viện trường ḿnh tí hon như cái chuồng bồ câu, nhưng có nhiều cuốn quư lắm đó. Những cuốn quư ấy lại mới keng!– Ka Kring nói –.

- Có ai đọc mà cũ! Ở Huế là hết vèo, phải móc ngoặc với các cô hàng sách mới mua được, hay chỉ có thể đọc tại chỗ ở thư viện. Chẳng ngờ cô Nhân lại mua được ngoài Đa Công!– Nam tặc lưỡi –.

Lộc Biếc gật đầu:

- Ở thành phố Hồ Chí Minh cũng vậy. Em thèm quá.– Cô cười trong ḷng bàn tay –.

- Chỉ thấy mỗi K’Đa mượn đọc!– Huyện nói –. Hôm giúp chị Xinh mới biết.– Huyện bảo thế, lại hơi ngượng v́ anh cũng chưa đọc mấy cuốn đó –.

- Anh K’Đa cảm phục Lộc Biếc lắm đấy.– Nam nói –. Chuyên môn sâu, các cuốn ấy của ngữ văn, anh ấy cũng đọc. Giá như mấy em học sinh K’Hor, Chiau Mạa đều cỡ như anh K’Đa th́ tuyệt quá.

Ka Kring nguưt mắt:

- Bộ Ka Kring này tệ lắm sao?

- Lẽ ra, sơn nữ Tây Nguyên phải da bồ quân kia … với tóc đen, đôi mắt to, lông mi cong vút mới điển h́nh.– Nam nói chữa cho câu hồi năy, lại một lần nữa bị hớ –. Anh đang viết thêm lời hai cho “Sơn nữ ca” của Trần Hoàn đó nghe.– Nam lại nói vuốt và đùa vui, mong Ka Kring đừng giận dỗi –.

- Tác giả bỏ tù anh Nam v́ tội vi phạm bản quyền đấy.– Ka Kring cũng đùa lại, ngón tay chỉ chỉ với ư doạ –.

Nhấp một ngụm cà phê, Nam nói:

- Sửa lời kia! Nhưng … Ừ, đặt ca từ thứ hai, cũng mệt chuyện rồi. Th́ sẽ xin phép được bổ sung cho ông trưởng ty vậy. Này nhé, lời một, chỉ một ḿnh sơn nữ yêu thầm lữ khách, thấy thương quá. Th́ đây, lời hai rất nồng ấm và hạnh phúc, người lữ khách với sơn nữ sẽ thắm thiết bên nhau để xây dựng buôn làng hiện đại, cực ḱ văn minh. T́nh yêu vẫn là trước hết.– Nam chú thích thêm với nụ cười –. Tất nhiên ở đây là sơn nữ ngày xưa, đâu dám là Ka Kring!.

… sơn nữ ơi, đừng làm thắc mắc cho ḷng khô cạn

                        từ nay nước mắt đầy vơi …

… sơn nữ ơi, làm chi cho đớn đau ḷng

                        trong một thời gian rồi thương rồi nhớ …

Có lẽ “khúc mắc” xảy ra là v́ trăn trở sắc tộc trong t́nh yêu đương. T́nh yêu và sắc tộc là cả một vấn đề! Phải chăng là thế? Nhưng rồi, e hèm, lời hai của Nguyễn Trần Nam đây:

… sơn nữ ơi, t́nh ḿnh thắm thiết xanh ḷng không

                        cạn ngh́n sau suối hát rừng thơ …

… sơn nữ ơi, lời em say trái tim này

                        say đượm ngh́n sau hoài thương hoài nhớ …

Thấy được chứ?– Nam phấn khích v́ cà phê và rượu dâu –. Ḿnh xin tặng riêng lời hai này cho Ka Kring.

Ka Kring cười khanh khách, đỏ mặt:

- Xin cảm ơn, cảm ơn.– Đôi mắt nâu trong vắt đưới hai hàng lông mi của cô chớp chớp một ánh trữ t́nh hồn nhiên –.

T́nh cảm này của Ka Kring bạn bè đều biết. Ở loại t́nh cảm nào cô cũng bày tỏ rất tự nhiên, không khép nép, dè dặt, kín đáo như người nữ sắc tộc Kinh, cũng không bạo dạn đến sỗ sàng như một phân số người nữ Âu – Mỹ thời nay. Cô yêu Nam hồn nhiên, trong sáng và công khai, công khai rất đáng mến, đáng mến v́ chân thành. Với các cô gái Kinh, thể hiện t́nh cảm kiểu đó biết bao giờ mới được chấp nhận. Cách bày tỏ t́nh cảm của Ka Kring vừa mộc mạc, nguyên sơ, vừa tế nhị, cao sang.

Nam uống hết chung rượu dâu sau khi nhai trọn cái bánh quy. Anh như cảm được mùi rượu đỏ trong vắt trôi xuống cổ họng, từ tay mời của Ka Kring:

- Hăy tưởng tượng như xem một khúc phim diễn đạt khát vọng, mơ ước cháy bỏng của sơn nữ. Thế này, với cây đũa thần, Ka Kring gơ vào những nhà sàn dài B’Kẽh, các dăy nhà ấy liền hoá bê tông, với gạch men, mái ngói, có vách ngăn từng hộ. Mặt tiền mỗi hộ có cửa lớn, cửa sổ. Dưới cửa lớn, có cầu thang xây, có bồn hoa. Trong mỗi hộ có máy truyền h́nh, máy hát, bàn ghế, giường tủ … Sau căn hộ là nhà bếp, pḥng vệ sinh … Dân cứ B’Kẽh, với đũa thần, sẽ có tŕnh độ tối thiểu là lớp mười hai … Ka Tem, K’Bri và các em khác là kĩ sư, bác sĩ (y sư), giáo viên … K’Bẻo, với đũa thần, sẽ trở lại là chàng trai da nâu, nâu như thuở mới lọt ḷng đến tám tuổi, với sức vóc, trí tuệ tuyệt vời. Tất cả đều biết quốc tế ngữ, ngoại ngữ. Về sản xuất, tất nhiên với đũa thần, sẽ công nghiệp hoá nông nghiệp, cả các nghề thủ công. Được như thế, đúng là một cộng đồng Chiau Mạa hiện đại, văn minh …

- Phim đang chiếu trong đầu mỗi người, theo lời b́nh của Nguyễn Trần Nam. C̣n ǵ nữa không?– Lộc Biếc nói, như được thôi miên –.

- C̣n chứ.– Ka Kring đáp với đôi mắt xa vời –. Ka Kring với đũa thần của ḿnh, sẽ trở thành một Ka Kring da nâu cho vừa ư lữ khách Nguyễn Trần Nam.

Ka Kring nói phớt tỉnh, khiến mọi người cùng cười như nắc nẻ. Huyện rất thú vị:

- Sơn nữ Ka Kring da nâu, mắt to rợp bóng mi đen, mái tóc đen mượt, tâm hồn cởi mở, phóng khoáng, trí tuệ rộng và sâu, lại có tài vẽ tranh rất mực tuyệt vời! Trời đất ơi, chỉ cần thay làn da, màu tóc chứ mấy! Ồ, như thế mới đúng là sơn nữ Đạ Nga, cô gái miền núi của ḍng suối chảy ở dưới chân ngọn đồi kia.– Huyện đưa tay chỉ –. Như thế mới hợp ư Nguyễn Trần Nam!

Đúng vậy, một sơn nữ thuần tuư Việt Nam như thế mới là người trong trái tim Nam. Nam bỗng trầm lắng lại sao phút bông đùa:

- Mơ th́ dễ, nhưng thực hiện khó lắm. Ngay việc học, cũng phải có truyền thống lâu đời. Đâu dễ dàng ǵ “nhảy vọt” từ phương thức du canh du cư của công xă thị tộc lên chủ nghĩa cộng sản văn minh, dân chủ và nhân bản như dự đoán của Mác được. “Nhảy vọt”, thăng hoá kiểu đó, rơ là không kinh qua nhiều phương thức sản xuất, nhiều h́nh thái xă hội … K’Bri, K’Bẻo, Ka Tem và nhiều học sinh ở phân hiệu anh K’Đa không chịu học đấy. Truyền thống học hành chưa có bề dày!

Ka Kring cũng buồn bă gật đầu:

- Em về buôn của ba em ở Đạ Ân, thấy học sinh ở đó cũng không hiếu học. C̣n cách sống nữa, họ sẽ rất lúng túng trong các căn hộ hiện đại, cách làm ăn, sinh hoạt hiện đại.

- Phải có máy truyền h́nh chiếu suốt ngày các bộ phim với cách sống như anh Nam mơ ước, trong các điều kiện sống lí tưởng ấy, về chính người K’Hor, Chiau Mạa với phong tục, tập quán cách tân, đậm màu sắc K’Hor, Chiau Mạa! Nói rơ ra, đó là những bộ phim do chính diễn viên Kinh, K’Hor, Chiau Mạa diễn xuất! Phim phải rất K’Hor, rất Chiau Mạa! Và như thế là điều kiện sống viễn tưởng hiện thực, chứ không phải viễn tưởng theo các loại sách về đĩa bay của các hành tinh khác, hoặc đến mức huyễn tưởng …– Lộc Biếc nhấp môi rượu, nên xem ra cũng “say” –.

Ka Kring tán thành:

- Đúng là các nhà mộng mơ! Phim điện ảnh hay tiểu thuyết dạng đó, không phải hiện thực chủ nghĩa. Phải khẳng định ở lời giới thiệu phim, ở trang nhất tiểu thuyết, đó là loại dự kiến! Đó là tác phẩm thuộc phương thức sáng tác hiện thực dự kiến.

Nam và tôi đă nhiều lần bàn với nhau về ư tưởng này.

Tôi quen thói ṭ ṃ của người viết truyện, song cũng hơi ngại khi hỏi Ka Kring về điều lâu nay tôi thắc mắc, lưu tâm:

- Quê Ka Kring ở Đạ Ân? Dọc đường quốc lộ Hai mươi phải không? Sao Hoán nói ở huyện lị Đa Công?

Ka Kring nh́n tôi, ngần ngừ một chốc, rồi nói luôn:

- Ba ruột của em người Chiau Mạa, lai Mỹ đen và Kinh. Trước đây, ông ở Đa Công, làm tài xế riêng.– Lần đầu tiên tôi thấy đôi mắt nâu trong vắt của cô thoáng buồn, khi Ka Kring ngừng lại –. Vâng, ba em làm tài xế riêng cho gia đ́nh ông ngoại em. Ông ngoại em có một cô con gái tóc vàng, v́ ông ngoại là người Pháp lai Nga, bà ngoại lại là người Tàu lai Nhật. Cô gái tóc vàng ấy là mẹ em đó. Mẹ em sống giữa huyện lị Đa Công, toàn người Việt, nên rất cô đơn. Mẹ em phải ḷng ba em, mặc dù ông đă có vợ và vợ bị vô sinh. Sinh ra em, mẹ em phải theo ông ngoại về nước. Bà bỏ em lại ở Đa Công cho ba em! Bà không muốn mang em về Pháp! Sau vài năm, bà lấy chồng ở Thụy Điển.

Bỗng Ka Kring nghẹn ngào. Lần đầu tiên, tôi thấy cô buồn đến vậy. Tôi buột miệng xin lỗi cô. Ka Kring lắc đầu. Có lẽ cô muốn một lần tâm sự với bạn bè cho nhẹ ḷng.

- Không sao đâu, anh Khoai!– Cô lau nước mắt bằng chiếc khăn tay –.

Tôi dè dặt hỏi, sau một lúc ngần ngừ, bối rối:

- Sao ba lại có trong ḿnh ḍng máu Mỹ da đen?

- Ông nội em là người Chiau Mạa lai Kinh! Ông nội là “lính mộ”, bị bọn thực dân bắt sang Pháp. Thế rồi trong thời gian ở Pháp, ông gặp bà nội là một cựu đảng viên cộng sản Mỹ, người da đen. Hai ông bà nội về sống tại Đa Công, đă mất rồi!– Ka Kring lại mỉm cười –. Bên ngoại em, mấy đời đều là đảng viên cộng sản quốc tế cả. Họ là các chiến sĩ quốc tế, hoạt động ở nhiều nước. Sau khi bị thương, ông ngoại em, người mang hai ḍng máu Pháp và Nga, xin ẩn cư tại Việt Nam. Bà ngoại em, người Tàu lai Nhật, cũng là chiến sĩ quốc tế đấy.– Ka Kring lại cười –.

Tôi vẫn cố vượt lên sự ngại ngùng để ṭ ṃ hỏi:

- Nội, ngọai đều hầu hết là cộng sản quốc tế? Ồ, xem ra rất lạ và quư. Nhưng tại sao lí lịch lại khác?

- Khó bứt một người như mẹ Chiau Mạa ra khỏi cộng đồng lắm. Bà ấy bảo ba em phải trở về Đạ Ân. Bà không thể sống y người Kinh suốt đời được. Căn nhà, mảnh vườn ông ngoại Pháp - Nga em để lại, ba em phải bán cho một gia đ́nh Bắc di cư, rồi gửi em cho họ nuôi từ năm em bảy tuổi. Gọi là bán, thật ra, gửi cả nhà, cả vườn, cả em cho họ. Ba em phải đưa mẹ Chiau Mạa về lại buôn làng ở Đạ Ân. Bà không thể sống ở Đa Công!

Tôi cảm thấy lí lịch của Ka Kring quá li ḱ. Nam có lần nào đó suưt hé ra cho tôi biết, song Nam lại giấu kín. Có lẽ Nam không muốn tiết lộ đời tư của người thương. Lúc này, Nam lắng nghe Ka Kring như thể lại nghe một huyền thọai có thật mặc dù anh đă nằm ḷng. Lộc Biếc và Huyện ngơ ngác thật sự. Tôi nhẩm tính, trong trái tim Ka Kring có đến bảy ḍng máu, nhưng chỉ có hai ḍng máu Việt: Kinh và Chiau Mạa, c̣n lại là từ các tộc người ngoại quốc. Tôi cũng thấy Ka Kring tính huyết hệ theo phụ hệ, chứ không theo mẫu hệ như nhân tộc K’Hor, Chiau Maạ vẫn tính. Hóa ra, gia đ́nh ông ngoại Ka Kring chỉ ẩn cư tại Đa Công, không phải là chủ đồn điển kiểu thực dân. Làm sao người ta phân biệt được một chiến sĩ cộng sản quốc tế vốn là thương binh ẩn cư (có nỗi phiền muộn riêng nào đấy) với các tên chủ thực dân da trắng khác, ở vùng cao nguyên bạt ngàn trà, cà phê này!

Chợt nghe tiếng kẻng của Hạ, Huyện hỏi:

- Tiết mấy rồi vậy?– Anh nh́n quanh –.

Tôi nói, ngỡ câu chuyện liêu trai, ma thuật, huyễn tưởng về lí lịch đă phải kết thúc:

- Tiết tư vừa hết. Bắt đầu tiết năm đấy.

- Ḿnh có lần bảo Ka Kring là biểu tượng của tương lai rất xa, muôn vạn năm sau và vĩnh cửu mà!– Nam mỉm cười –.

Lộc Biếc gật đầu với nét mặt chân thành:

- Không tụng ca đâu, Ka Kring!

Ka Kring hồn nhiên cười khanh khách. Mọi ngươi cũng cười với cô.

- Em muốn sống với th́ hiện tại, với những ǵ hiện có, thực có. Cái sẽ có và nên có quá xa vời. Khen thế là mỉa mai đấy nhé. Vấn đề là Ka Kring cụ thể, hiện thực bằng xương bằng thịt đây này.– Cô chỉ vào ngực ḿnh –. Từ quá khứ cổ xưa bay tới sống với hiện tại cũng khó như từ tương lai muôn vạn năm sau bay về với hiện tại. Em ư thức sâu sắc điều này. Đôi khi, em buồn quá, dại dột nghĩ, mặc dù em vốn không thích tư tưởng bảo hoàng: Nên chăng, nghe lời bà mẹ tóc vàng, em sang Thụy Điển, sống giữa vương quốc dân chủ có vua, một nước đang quá độ từ phong kiến sang tư bản chủ nghĩa, nhưng rất ḥa b́nh, rất thơ mộng ấy lại hay hơn ở Việt Nam. Mộng tưởng th́ mộng tưởng lắm, có điều em sống rất thực tế.– Ka Kring lại mỉm cười nói –. Làm thơ hoài cổ, nhà thơ khó sống. Làm thơ viễn tưởng, nhà thơ cũng khó sống. Có rất nhiều nhà thơ gặp bi kịch, do tâm hồn họ như vậy.– Ka Kring bỗng buồn buồn, cố giấu cảm xúc bằng một ngụm trà hương ngâu thơm ngát, nh́n Nam –. Em nghĩ thơ anh Nam, trong đó, hiện thực với cái hiện có cộng với chút ít lăng mạn xă hội chủ nghĩa. Phải vậy không?

Tôi thấy Nam tránh cái nh́n của Ka Kring. Tôi biết Nam yêu thương cô gái lai này có điều vẫn lấn cấn điều ǵ đó. Làm sao không yêu một vẻ đẹp đa chủng tộc, đa sắc tộc như thế, một tính cách với tâm hồn như thế! Nhưng chắc đúng hơn là, trong t́nh Nam yêu, có thêm chút cảm phục, có thêm chút t́nh thương, thương nỗi lạc lơng, bơ vơ, có cha đó mà thực sự mồ côi, c̣n mẹ đó, song hai mươi năm chưa gặp lại một lần, không thể là K’Hor hay Chiau Mạa thuần tộc, không thể là Kinh nguyên huyết, không thể là thuần Nga, thuần Pháp, thuần Mỹ da đen, thuần Tàu hay thuần Nhật, và lí lịch đang mang là lí lịch giả, hoặc lí lịch cô vừa kể không thể là thật mà chỉ là một tṛ ma thuật, rất hoang đường, liêu trai, huyền hoặc, huyễn tưởng! Tôi và các bạn đợi Nam nói một điều ǵ đấy, nhưng anh im lặng.

Lát sau, Nam nhả khói thuốc, nh́n những sợi khói từ điếu thuốc trên hai ngón tay:

- Ḍng máu vô nghĩa, lí lịch vô nghĩa. Không nên hẹp ḥi đến mức quá quắt! Lẽ ra, cần phải mời các giáo sư, viện sĩ, nhà nghiên cứu khoa học ngoại quốc một trăm phần trăm ở các nước tiền tiến sang giảng dạy nữa kia! Huống chi chúng ta là người Việt sinh trưởng tại Miền Nam! Chúng ta chỉ là giáo viên thôi, chứ đâu có giữ chủ quyền dân tộc, đất nước, đâu có nắm trọng trách ở một địa phương … Ḿnh thấy, cuối cùng vẫn là con người cụ thể, xương thịt cụ thể, tính t́nh, tâm hồn cụ thể. Quốc tịch của một con người chính là bản sắc dân tộc trong cách nghĩ, cách nói, cách cười, cách ăn, cách đi, cách đứng của người ấy. Ka Kring đồng ư không? Ka Kring là một người Việt (Kinh – Chiau Mạa) mới và lạ, nhưng rất thân thuộc, rất đồng bào.

Tôi thấy Nam không muốn nói điều sâu kín của ḷng anh. Tôi rút một điếu thuốc lá, châm lửa, rít sâu khói vào lồng ngực.

- Ḿnh có nhiều cái ước. Trong các điều ước, có một điều là xây dựng được một Đền thờ Tổ quốc tại đầu nguồn sông Bến Hải hay trên đỉnh đèo Hải Vân. Đó là Đền thờ Tổ quốc của năm mươi ba sắc tộc Việt Nam, trong đó vua Hùng chỉ là một biểu tượng thiêng liêng của sắc tộc Kinh, bên cạnh năm mươi hai biểu tượng khác của năm mươi hai sắc tộc đồng bào. B́nh đẳng! Như thế là b́nh đẳng nhân tộc! Đền Hùng chỉ là nơi tưởng niệm các vị vua khai quốc đầu tiên trong lịch sử bốn ngh́n năm. Việt Nam là một hiệp tộc quốc, như bao nước trên thế giới.

- Hiệp chủng quốc?– Huyện hỏi –.

- Không! Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ là dịch thoát từ USA. (45), một cụm danh từ không có nét nghĩa khu biệt. Nữ thần Tự do lẽ ra phải là một cụm tượng của ba chủng người: đen, vàng (gồm cả đỏ) và trắng!– Nam mỉm cười –. Ḥa sắc ba màu: cà phê, sữa tươi, bánh quy nướng, với tỉ lệ bằng nhau, sẽ ra màu ǵ nhỉ, Ka Kring? Ka Kring là họa sĩ mà! Một màu nâu non có sắc hổ phách? Một màu gần như thế … màu người da vàng rám nắng …– Nam cố h́nh dung bằng óc, đôi mắt trở nên xa vời –. … màu kẹo ca-ra-men (caramen) … Màu da nào là tổng ḥa và điển h́nh cho nhân loại?

Ka Kring đến bảng lịch công tác, nhặt một khúc ngắn phấn viết ở gờ dưới đáy bảng, về ngồi lại chỗ cũ, đặt khúc phấn ấy cạnh bao ni lông cà phê bột và mấy chiếc bánh quy nướng c̣n thừa. Bốn chúng tôi nh́n cô nghiền phấn trắng, bánh vàng, trộn với bột cà phê đen. Cả mấy anh em đều mỉm cười khi Ka Kring úp tay này để che tay kia đang trộn màu, tất nhiên chỉ là trộn đùa với một ít nước sôi từ b́nh thủy chế vào chén sành. Lát sau, cô mở tay ra, mỉm cười gật đầu. Trong tia nh́n của cô phóng về Nam, h́nh như có tiếng đùa yêu: “viễn tưởng!” hay “thực tế!”.

Nghệ không có tiết năm, anh đang lau tay, trong lúc cặp sách giáo khoa, vở giáo án cùng sổ điểm vào nách. Thấy chúng tôi, anh cười, quay vào gian nhà nam cất sách vở, rồi quay ra. Uống một ngụm trà, Nghệ nh́n vào tách pha màu.

- Vui quá nhỉ!– Nghệ thay lời chào –. Ồ, ca-ra-men!

- Bọn này bàn chuyện phiếm về các sắc tộc, chủng tộc. Chẳng hiểu sao lại xoay qua, xoay về chuyện này. Có lẽ say mộng mơ!

- Ở lớp bảy anh Nam làm chủ nhiệm, K’Bẻo, Ka Tem, K’Bri dạo này ít làm bài tập ở nhà đó!– Nghệ nói –. Mùa phát rẫy căng thẳng lắm, bọn nhỏ đó phải phụ giúp gia đ́nh.

Nam thở dài:

- Mẹ Ka Tem lại sinh nở nữa! Tội nghiệp Ka Tem.

- Anh Quỳnh cũng phát rẫy, gầy rọp người.– Huyện hóm hỉnh –. Đèo ḅng vợ con khổ thế đấy!

- Vợ con đùm đề, phải lo chứ!– Tôi cũng góp chuyện –. Thế là sắp thi học ḱ hai. Mười ngày nữa. Nhanh thật!

- Sắp về Sài G̣n lại rồi, thích nhỉ, Lộc Biếc?– Nam nh́n cô –.

Lộc Biếc gật đầu, mắt xa xăm. Huyện ngong ngóng chị Xinh, nhưng cô giáo quản thủ thư viện này vẫn đi đâu chưa về. Huyện bước ra thư viện, đóng các cửa sổ, đóng cửa lớn, bấm ổ khóa vào hai khuy sắt. Anh cầm ch́a khóa vào, lắc đầu. Có lẽ chị Xinh đă về nhà, vọâi vă thế nào đă quên khóa cửa.

Chú mèo đực lại lững thững bước từ cửa chái sau ra. Nó nh́n nhóm giáo viên trẻ rồi lại bước thong thả ra sân. Tôi xua đi thoáng liên tưởng đến anh Trà trong óc. Ngoài sân, nắng ban trưa mùa này hầm hập nóng.

Những người bạn trẻ vẫn chuyện tṛ, chờ đến bữa ăn trưa.

Bất giác, tôi nh́n kĩ Huyện. Tuy mừng về sự b́nh phục của anh, tôi vẫn không ngờ anh chàng chóng tươi tỉnh lại đến thế. Ngă xuống, cố đứng dậy, đàng hoàng. Huyện không phải là người yếu đuối, ủy mị. Tôi cũng hiểu anh đă thay đổi nhiều. Biết nói ǵ, tôi đành mỉm cười với Huyện lúc Huyện vẫn nh́n thẳng vào Lộc Biếc.

 

( xem tiếp phần 11 )

 

Trở về trang chủ

THÔNG BÁO

              Cập nhật: 05/01/07

              (tháng / ngày / năm)

______________________________________________________________________________________________________________

 

 

http://tranxuanan.writer.googlepages.com/home

 

hidden hit counter

 

Google page creator /  host

 

GOOGLE BLOGGER, DOTSTER, MSN. & YAHOO ...  /  HOST, SEARCH & CACHE  


 

    lên đầu trang (top page)   

 01-5 HB7 (2007) = 15-3 Đinh hợi HB7