author's

copyright

               

 

trần xun an

giọt mực, cnh đồng

& vở kịch đin

tập thơ

 

 

 

 

05/01/07

 

 

Phần 1

 

Phần 2

 

Phần 3

 

 

 

 

                             

        

TRẦN XUN AN

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Giọt mực, cnh đồng

v vở kịch đin

 

 

 

 

 

tập thơ thứ tm

(nhặt lại những bi thơ bo thổi bay mất)

  

 Xem

Tạp ch điện tử Giao Điểm thng 9-2005:

http://www.giaodiem.com         

http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/905_index.htm

 

 

phần một

 

 

Nhật k vo vai Người Đin

 

 

 

  

                  Lời đề tặng

 

         Trn trang đầu phần thứ nhất của tập thơ ny, phần thơ tỉnh thức, ti xin trang trọng đề tặng hai nhn vật thn qu của ti: L Đất Lnh v Trần Sa Mưu, vốn l hai hnh tượng rất thch th nghin cứu tm thần học v đ bị ''pht đin'' trong một thời gian ngắn. Những cảm xc, suy nghĩ hoang tưởng của hai hnh tượng nhn vật đ, tất nhin chỉ l hư cấu nghệ thuật, nhưng t nhiều đ ''phản nh những u lo, thao thức, kht vọng của con người'', hiện tại cũng như mọi thời, nhất l trong cc lĩnh vực văn ho, sử học ... Cũng trn trang đầu phần thơ ny, ti xin được by tỏ cht lng đồng cảm về nỗi ''cuồng đin'' ấy của hai nhn vật, nỗi ''cuồng-nhn-nhật-k'' đậm mu thời cuộc. Ti muốn thể hiện thnh thơ ca v tiểu thuyết với t nhiều cch điệu, với thủ php nhập thn, để lm nổi r tnh điển hnh, chn thật của hai hnh tượng.

                                                               

10.01.1998 

                                              TRẦN XUN AN

 

 

 

 

THƠ NGỎ

 

 

 

gi từ bao thao thức giằng x

                                    thuở mười lăm, xa xi

mười bảy tuổi con ốc mượn hồn lm thơ

                        cho mộng mơ v người lớn

những năm mười chn hai mươi, ti

                        tm thấy ti chỉ giữa cuộc đời

tuổi hai mươi su độ no, bị x

                        xuống vực su suy ngẫm đau đớn

                        về vở kịch hoang tưởng

(vở kịch no cũng vặn vẹo diễn vin khc cười

theo chủ quan trong hướng!

như bao nỗi bức bối, oan khổ nghn đời

nho nặn thnh thần thnh hnh tượng?)

cắn răng bao năm, cng nhn vật thnh thơ,

                        tro ln vch cao đ dựng

vượt qua mấp m tuổi bốn mươi,

                        ti thảng thốt, chơi vơi

thi th tập mỉm cười.

 

                                                     03.12.1997

 

 

 

 

HT RU TRONG VỞ KỊCH HOANG TƯỞNG

 

 

 

mấy năm đin dại đin khn

bng hong chợt tỉnh, vợ con c rồi

 

cảm ơn em, cảm ơn đời

đ cho ta biết nụ cười lm cha

 

mẹ ơi, xiu xế tuổi gi

ngờ đu c chu gọi b, du ngoan

 

sn đnh sống lại gốc bng

thơ rưng lộc nn ơn lng xanh non

 

người đin đưa đẩy ni con

giọng cay đắng cũng ngọt ngon ru hời

 

mai sau con học lm người

gắng dằn tiếng khc, tập cười thật quen!

 

ba cuồng, ba dại, ba đin

ru con đu dm đạp nghing đất trn

 

sụp quỳ trước nụ cười con

chắp hai tay lạy nỗi hồn nhin thơ.

 

                                                1988

 

 

 

 

THƠ V MƯA, BA MƯƠI NĂM TRƯỚC

 

 

 

mưa

năm thng v số phận

tri tim như ngọn lửa bừng soi

 

những luồng mưa xoy lốc mịt mng ơi

kiếp người sinh tn ngẫu nhin

            như l mọc l rơi trong niềm bi thảm

cho nh thơ m mẫm suốt đời

chọn lựa

thơ l lửa

bừng soi

 

xm nh bn ai g đn m ht

                        trời xanh nơi đu

                        ơi con chim cu

                        ơi chim xa xứ

                        nắng vng phương nao

                        hai miền đất nước

                        trời mưa niềm đau     

 

                        can chi m khc

                        cớ chi m go

                        vỗ đn m ht

                        thng ngy nghu ngao

                        sinh ra rồi chết

                        c bởi mnh đu...

 

khc ht cuồng ca như lời ht ru

ai cất ln trong mưa rồi chợt tắt

mưa! mưa! lạnh buốt

sau một đm

            khng ai tm ra kẻ ht cuồng ca

chỉ cn mưa

những sợi mưa như song sắt

 

c thể đ đốt bng thơ v tiếng ht

ngọn đuốc sng soi

trn con đường chưa một ai đặt bước

mưa! mưa! lạnh buốt

v mưa! mưa! mưa rơi, ngập trời!

 

                               thng 7 - thng 9

                                           1984

 

 

 

 

NGHĨ TRONG NHỮNG NGY

CHỜ CON RA ĐỜI

 

 

 

một năm sắp tri qua

th sẵn sng đn tuổi

ờ, mới ba mươi ba

tm bệnh, tnh chuyện gi

lại sng ln nắng mới

số phận cn thương ba

 

con l niềm mong đợi

l ma xun của ba

từ lng mẹ bao la

 

đ ba mươi ba tuổi

ba lần nữa sinh ra

từ bụng đời vời vợi

 

ước mơ chưa nhạt nha

niềm thơ đnh để nguội

bệnh như dy buộc tri

bn lề đời, khuất xa

 

i bao điều chưa ni

từ trong tri tim ba

v thng năm sắp tới

c trở thnh thơ ca

 

chắt chiu nửa đời ba

thơ ra thơ, t ỏi

giờ lại nghĩ vồi vội

đưa bt lướt qua loa

tm bệnh, thơ lập la!

 

gần lập xun, ba đợi

con l nguồn sống mới

chữa lnh bệnh cho ba

bằng tiếng khc oa oa

bằng đi mi tập ni

bằng tn con, ba gọi

 

mộc mạc v thật th

viết cho con như ni

đu phải tự an ủi

đu phải tự lừa dối

 

ba th vẫn l ba

d thơ chẳng nn nỗi

m bệnh ngồi b gối

quanh quẩn ở trong nh!

 

con l ma xun mới

nở từ ước mơ ba

gốc đời ba cằn cỗi

cnh đời con dng hoa

 

cuối đng, xun đ tới

từ lng mẹ bao la

từ bụng đời vời vợi

cha con mnh cng tuổi

cng một lần sinh ra!

 

i ma xun phơi phới

rất người rất thơ ca

cha con mnh bước tới

đường cn di cn xa!

 

                                      1988

 

 

 

 

KẺ BỊ GIẾT CHẾT SINH MỆNH CHNH TRỊ

TỰ ĐA

 

 

 

ti c l g đu giữa cuộc đời ny

l thằng đin

một thằng hoang tưởng!

l thằng đin

            m tr ngm nga ht xướng

lại ngm v ht thơ mnh!

d ht đng

            ht sai

            ngm trầm ngm bổng

ai c nghe

                        nhớ gạn đục

                                    khơi trong

gắng nghe bằng cả tấm lng

 

mươi bi đin sẽ c cu rất tỉnh

trăm khc tỉnh c thật tỉnh hay khng

bị bức hiếp số phận,

                           ti đin buồn, đin ngng

những ai đ yn tm hoạt đầu mưu tnh

ti, g lưng bn bn chỉ tơ lỉnh kỉnh

đạp v đạp, ti, người my nhập đồng!

 

                                                19.01.1990

 

 

 

MẸ L CI ĐỜI

 

 

 

đứa con ra đời

như chiếc l tn rụng khỏi mẹ

để đn nhận cả vm trời

rồi ha thnh đất đai

tự biến thnh mu mỡ

v qua mẹ, chỉ l mẹ thi

mu mỡ biến thnh hoa tươi

v trn bn tay mẹ,

            chỉ trn bn tay mẹ

hoa sẽ thnh quả

cho d nhỏ nhoi

 

ơn mẹ l ci đời

cho l kht vọng tự đổi thay số phận

khốc liệt sự chống lại niềm-bi-thảm-nghn-đời

cho dẫu mu xanh l thắm

chưa ngắt khỏi cnh tươi

 

cho d nhỏ nhoi

quả vẫn muốn khởi đầu l l

tự nở sinh kiếp đời

giữa ci đời, giữa ci đời ging gi

mẹ ơi mẹ ơi

thế hệ muốn vượt ln bao cơn vật v

nhưng vm trời

mưa mi niềm đau khn ngui!

bật khc

 

sống cn l sự giằng co khốc liệt

với chnh mnh v cuộc đời

để thnh Con Người

đứa con bật khc

mẹ ơi mẹ ơi.

 

                              thng 7 - thng 9.1984

 

 

 

GIẬT MNH

 

 

 

chiều trn gc lửng nghe mưa

bao cơn gi cũ xoy la trong ti

 

giật mnh, nhớ một qung đời

giống sao chuyện kể về người năm xưa

nỗi đau kia, c ai ngờ

viết rồi, giấy rực bao giờ, mực si

 

chỉ l tm bệnh đ thi?

những trầm uất tưởng nn vi, bng ln?

sao trong ảo gic m đin

mu thời thế đậm nt ring mỗi thời

(dẫu chung kht vọng con người

mun đời đau đu khc cười đớn đau)?

 

niềm tin, dự cảm mai sau

v vang vọng tiếng tht go yu thương

cứu trẻ con! rộng con đường!

đớn đau sao nỗi đin cuồng xa xưa!

 

thương mnh, một g lm thơ

thm nhn phẩm, kht tự do giữa đời

 

người đin lại rất con người

trong hoang tưởng, tiếng ku đi thật sao!

thường khi chẳng dm nghĩ đu

trong hoang tưởng, ci nhn su khng ngờ!

 

tự do sống giữa tự do

c lẽ no l ước mơ đin rồ?

 

khng ai cưỡng bức lời thơ

khng ai m thị giấc mơ cch nhn

khng ai đấu tố tri tim

buộc lm con rối ngy đm diễn tr

 

đẹp nhn phẩm giữa tự do

c lẽ no l ước mơ xa vời?

 

cơn go tht hai năm trời

vẫn im lặng trước ku đi đớn đau

chẳng phải l v tm đu

kẻ chức quyền cũng ước ao lm người?

muốn đấu tranh, sợ dập vi

''cuồng nhn nhật k'' ni lời kht khao?

lng dn khp lại từ lu?

sống lầm lũi, ngng phương no m đi?

ci im lặng đến lạ k

niềm đau? nỗi on? hồn m? tm hn?

cơn ''go tht'' hai năm liền

ci im lặng ấy ni ln những g?

 

đ qua rồi giấc đin m

''bng hong'' tỉnh lại, lng qu khc rồi

ơn Lỗ Tấn - một con người

viết từ lu đ lu rồi trong mơ

 

chiều trn gc nhỏ, sững sờ

thơ hoang tưởng? vẫn l thơ rất đời

biển nguồn cũng buốt thế thời

thong nghe gi mới bn trời, nắng ln?

biết đu rền tiếng kn kn

bng ma đế quốc lượn trn phận người?

 

                                                     24.9.1987

                                                     29.1.1988

 

 

 

BIẾT LM SAO

 

 

 

sống như cy như cỏ

mu tro si khng yn

thơ viết trn ra đ

bạn lm bo ngại phiền

 

ngm to cho bớt khổ

lại sợ cả lng giềng!

học người xưa đo hố

go thầm, lấp đất liền?

 

(ci Tm no muốn nhỏ

chạm chi chuyện đời ring!)

 

i, ngay chuyện cười cổ

kể được mới lưu truyền!

thời Nguyễn Du, Bạch, Đỗ (*)

khổ, cn sướng hơn tin!

 

cố tập sống hồn nhin

th khc chi cy cỏ

bệnh lm sao cho đỡ

cm nn hoi thm đin!

 

                               16.10.88

 

(*) Bạch Cư Dị, Đỗ Phủ.

 

 

 

 

HUYỀN TƯỢNG BA V LIỀM

 

 

 

I. QUN THẾ M,

    KHT VỌNG TỪ RUỘNG ĐỒNG (1)

 

 

 

lắng tiếng Đời vạn nghn năm

chn qu, Mẹ ngự trong tm - sen hồng

nến hương tỏa sng hư khng

nhn gian thờ lạy Nỗi Lng trần gian.

 

                                                             1993

 

(1) Qun Thế m - Thị Knh l một hnh tượng m ha phản nh bi kịch khng thể gii by (ci oan từ sự cố ''giết chồng'' buộc phải nn lặng trước nỗi oan ''hoang thai'' v sợ lộ tng tch), thức nhẫn nhục bi đt, cng ước vọng thăng hoa v sự l giải về tiền kiếp, hiện kiếp (chn kiếp chịu thử thch chứ khng phải bị quả bo, theo luật nhn quả siu hnh thng thường)...

 

 

 

II. ĐỒNG TRINH, NIỀM RẤT THING

    NHỮNG MA-RI-A  XM THỢ (2)

 

 

 

Mẹ ơi, nước mắt rơi thầm

nguồn đau v thức xa xăm vơi đầy

ha Thnh Linh cht thơ ngy

hạt mu Đời vt trời my - Hồn Đời!

                                                          

                                                                1993

 

(2) Xem : Ma-thi-ơ, Lu-ca, Mc, Giăng: Ma-ri-a l một hnh tượng lưỡng nghĩa: mẫu đề (m-tp) bi kịch thn phận v mẫu đề phi thường, siu phm. Phi thường, siu phm, như mẹ Thnh Ging, Thạch Sanh (truyện cổ nhn tộc Kinh), Po Rome (truyền thuyết Chăm) Nghĩa ''con hoang'' nhất qun với sứ mệnh cứu chuộc của Gi-su, với nhiều chi tiết hiện thực vượt khỏi tư duy thần thoại, truyền thuyết, nghing về thế sự. Trch dẫn Kinh Thnh, phần Tn ước, Mathiơ: 1 : 18 19 : Đức Cha Jsus ging sanh. Vả, sự ging sanh của Đức Cha Jsus Christ đ xảy ra như vầy: Khi Ma-ri, mẹ ngi, đ hứa gả cho Gi-sp, song chưa ăn ở cng nhau, th người đ chịu thai bởi Đức Thnh Linh. Gi-sp, chồng người, l người c nghĩa, chẳng muốn cho người mang tiếng xấu, bn toan đem về để nhẹm. Song đang ngẫm nghĩ về việc ấy, th thin sứ của Cha hiện đến cng Gi-sp trong giấc chim bao, m phn rằng:. C thể dng phn tm học để giải thch giấc mơ ny của Gi-sp (Joseph): nguyn nhn 1, v qu thương yu Maria, cho d Maria đ lầm lỡ; nguyn nhn 2, bị m ảnh bởi lời tin tri trong Cựu ước.

 

 

 

 

XEM PHIM ĐEN

Ở QUN ĐN MỜ, PHỐ BIỂN

 

 

 

sng nổ đao vung loang long

đứa b bưng mặt khc o

đm mơ go r ht la

 

sng nổ đao vung loang long

đứa b cười ha ha

đm mơ miệng rt tay khoa

 

sng nổ đao vung loang long

đứa b th cả l hoa

đm mơ bp chết sơn ca

 

sng nổ đao vung loang long

đứa b phun nọc mọc nanh,

                                    lột vỏ thay da

đm mơ di đui g ba quan ta!

 

                                                      1995

 

 

 

 

CI XUỐNG

 

 

 

I. DN Ở NH HNG HẬU CHIẾN

 

 

nh hng xế trưa

            khăn ngt sng

            bnh hoa rực rỡ

xương trắng miểng bom đc thnh

            muỗng nĩa chi la

tiếng nhạc gi tht go lạnh tanh

            mi trận mạc

bao người lnh by bn xong,

            trở lại bi tha ma!

 

 

II. THN TẶNG RẠN VỠ

 

 

người đnh giặc gi nua lắt lay

                        vỉa h tối

ci vnh vang xnh xang

                        bng nhẫy miệng cười

thi sĩ cng đinh khng thể m sự thật

đau lng đất vọt tro phn thạch

                        bỏng si.

 

                                                          1995

 

 

 

 

LẠI BẮT ĐẦU TỪ CHỮ CI THỨ NHẤT

 

 

 

sớm mai bn hồ Xun Hương

thấp thong nắng trn mưa sương bất chợt

c gi khng quen ngước trn đi mắt

nắng long qua niềm vui khng ngờ

khi chung quanh tiếng thng buồn như khc

nước ru xanh che rong nhờn v rc

trời cứ sương cứ nắng cứ mưa

huyền hoặc, mị lừa?

những g l c thực?

niềm ray rứt dẫn lng ti đi lạc

hoang mang sương m

thảng thốt, mỉm cười, bẻ bt

thề chẳng bao giờ dại dột lm thơ

 

hai năm chẳng dại dột lm thơ

ai biến ti thnh g li bun đau đớn nhất

mua nghn giọt lệ bn trăm ngọc biếc

thu vo hờn on đổi lấy sương hoa

đng thuế lương tm cho những thằng ngu

li v vn: rợn lạnh những hư v!

 

đm cuối năm. Ti mềm trong tiếng thơ

rượu tn cơn ngầy ngật

thấp thong nắng trong mưa sương lất phất

v đi mắt, đi mắt, triệu nghn đi mắt

từ đời thực hiện về

mưa chim bao sao ướt đầm khun mặt ai kia

rũ xuống bn

sửng sốt

thảng thốt nhn hai tay khnh kiệt

 

những g l c thực?

ti ngọng nghịu hỏi mnh như trẻ thơ

v tập đọc lần thứ nhất

chữ A

ngơ ngc

chữ A

mi run hạnh phc.

 

                                               1982

 

 

 

 

ĐỌC THƠ CHIỀU CUỐI NĂM

 

 

 

ngọn gi chiều cuối năm

khng cn l lốc xoy

khng cn l bo ging

gi dịu dng biết mấy

ht nn lời mnh mang

 

thổi rực ma quỳ vng

gi về hồng sắc nắng

gi về đơm lộc nn

th tất nin, với bạn

mnh đọc thơ ma xun

 

cng nng li hn hoan

cạn tnh đời sng snh

gi ma xun nồng ấm

cuốn bụi nha gương tm

cho tiếng thơ vang ngn

 

nhnh đo nở lửa bng

nứt tim nhau, động đất

x lng, sao chổi qut

lại cnh mai sng bừng!

đn giao thừa, bật khc

mắt thn thương ngời xun.

 

                                  1982

 

 

 

SỢ

 

 

 

ch cao thời kh, thi đnh

ci tm đỡ bệnh, thơ dnh ru con

văn chương nghiệp chướng cứ cn

gi cu đối tết đa non mắt đời

sa mưu trng kế, kinh rồi

đ thi v rứa, răng thi thế ny!

 

                                             1985

 

 

 

 

ĐI TRONG VƯỜN PHONG LAN

 

 

 

cơ hồ yu phong lan

như yu thương tuổi nhỏ

lan cần cnh nng đỡ

l mt chỗ lan nằm

 

b con như phong lan

dng hoa vo tay mẹ

lan cũng thch ru ni

gi đưa hương nh nhẹ

 

ai cũng yu phong lan

như yu thời tấm b

thời c quyền như thế

bởi cn l trẻ con

 

v cn thương phong lan

thương thời hoi hoi nhớ

m một nỗi đau thầm

sống mn đời vắt sổ!

 

thương đời thực phong lan

một cuộc đời tầm gửi

lan cố giữ l mnh

trả hương cho cy ni

 

thương đời thực phong lan

phải sống xa mặt đất

hương thơm đến khng thật

như thể l v tm

 

cng yu thm phong lan

đẹp sao thời tuổi nhỏ

cng thương thm phong lan

một niềm tm sự vỡ

 

lan, nhn từ hai pha

cng thương mấy qung đời

may sao mnh khng thể

khng đnh trẻ con thi

 

nhưng vẫn m phong lan

mắt thơ, buồn cười qu

lan nu cy ng đời

trn kh cầu, tm ti?

 

đy, nh văn dở hơi!

cũng một đời tầm gửi

cố giữ mnh l mnh

trả hương cho cy ni.

 

                             1988 

 

 

 

 

NHẶT NHỮNG CU BO THỔI

 

 

 

ba trục tơ vắt sổ

sao chẳng dệt thnh nắng thnh mưa

                                    xn xao trong hồn ai rạng rỡ

bao năm ước mơ

                                    để chỉ thnh người thợ

                                    bnh thường

anh nhn anh, thi chẳng buồn lng

thực tế lạnh lng!

                        th bnh thản lau đi đi mắt

cảm ơn đời, anh cn sống thật

chưa hề chết, anh thử nghe anh ht

ồ! hẳn hoi anh ht chnh thơ anh

khi như my, đi chn đạp v đạp!

thi, sống. Sống!

đ l điều vui nhất.

 

                                            12.05.1987

 

 

 

 

THẬT TH CHUYỆN TR VỚI CON

KHI CN PHI THAI

 

 

 

người cha như người thơ

mẹ, chnh l sức sống

kht khao v hi vọng

mong hoi một tứ thơ

 

bổi hổi với đợi chờ

sau mấy lần cứ ngỡ

giờ hoi thai rồi đ

từ thăm thẳm giấc mơ

 

con sẽ l bi thơ

hương ngọt niềm ao ước

ln nắng tan rt buốt

lng ba lại lập xun

 

hay sng niềm nhn văn

thơ phải cng nghĩa ấy

dng mu thơm thắm mi

con trai ba thật người

 

ngọn bt tưởng bung xui

rụng nỗi thơ, lở dở

giờ vượt qua phần số

cũng nhờ con đ thi

 

bi thơ, nhn văn ơi

tn con ba mẹ gọi

tia nắng đọng trn mi

ngọn nắng xua bng tối

 

dẫu l g trong đời

(thơ ca, khng say đắm!?)

vẫn nụ cười su thẳm

trn ngẩng cao dưới trời

 

sống rất thơ rất người

như ci tn, con nh

cựa mnh vui lng mẹ

c phải con trả lời?

 

                             1987

 

 

 

 

NHẶT NHỮNG CU BO THỔI KHC

 

 

 

lẽ đu by giờ

thơ cn khổ sở

thơ vờ m chữ

ht hỏng bng quơ?

 

bức bối cng thơ

nm thơ vo lửa

giữ cht phẩm gi

sống giữa đời t

 

trời ơi phẩm gi

qu vạn lần thơ

nhưng chẳng cn thơ

chẳng cn g cả!

 

qu hương quanh ta

nhưng ngn cch trở

thơ thnh con thỏ

lịm trong chuồng nh!

 

                     16.09.1988

 

 

 

 

TRẦM UẤT,

BNG HONG L GIẢI VỀ MNH

KHI CI NHN Đ KHC

 

 

 

vắt sổ, g lưng đạp

được đi pht thong dong

tự dưng nhớ ngi trường

một thời cơm với bắp

dằn vặt văn với chương

chữ, nghĩa chỉ cn xc

dạy, học sao ra hồn!

giấy bt khng dm thật

phấn bảng cng thm buồn?

 

văn chương trong thp sắt

đời khng thể bt bng?

 

đ qua thời ngy ngất

trước tầm cao ni rừng?

 

đ qua thời ngơ ngc

trước tay khoa mắt trương?

 

bao lần đứng trn bục

gi như được khc rng

phải cười!

                        xuống tựa vch

bảng trắng đen chập chờn

dạy chữ v dạy hồn

o cơm v nghề nghiệp

ci nhục v văn chương...

gi mấy luồng, xoy lốc

chỗ đứng ha bo bng?

 

c nơi no oan nghiệt

bằng trn bục giảng khng?

 

ơi đi điều ấm p

cứ khiến lng ngập ngừng?

 

kiệt lng vẫn gắng sức

chẳng muốn ai coi thường?

ngỡ bi vi đng tuồng

vở tồi vẫn luyện ht

ht cho hay, dẫu nhạt

đời c đỡ đau khng...

dạy chữ cn hơn khng...

 

i đng tuồng, đng tuồng?

phải vui d chn chường

phải mừng d phẫn uất

nn tinh thần chia cắt?

nn đau đớn tận c

đến pht đin pht cuồng?

đến hoang tưởng lạ lng?

như tấn tr k quặc

ci gh tởm, độc c...

niềm kht vọng chy bng

tự do v sự thật

nhn phẩm v tnh thương...

 

cả một thời chứa chất

những lực đời dồn p

m thnh bức hại cuồng?

 

i cht lng trinh bạch

Kiều chừa, cn ngập bn?

ơi những kẻ đng tuồng

trong cơn đau bn ngập?

cn đ, giữa đời thường

những tri tim tội nghiệp

đau thương với đau thương

c trch g nhau khng

vẫn cn đy lồng ngực

trước bạn b, mở tung

 

su năm di xa lắc

bạn b hiểu nhau hơn?

giữ mnh, ai thường nhắc

nhớ chi cho đau lng!

 

nhớ chi cho muốn khc

nhiều học tr qu ngoan

ht rất ku kế hoạch

ca rất hay tổng kết

thầy giật mnh, kinh ngạc?

c giật mnh, m mặt?

ngỡ thấy mnh trong gương!

 

sau nhiều năm ra trường

tr nhớ thầy, tặng sch

''Con Voi'' v ''Sống Mn''(*)

cho thầy tro nước mắt

 

phn tch bao nhn vật

lin hệ (**) phải sượng sng

cn bộ cn đến trch

sao con mnh đi rong!

 

cht niềm tin vỡ nt

hoang mang ha ngng cuồng?

một khi lng đi lạc

bến bờ đu m dừng!

 

giữa bao điều cấm ngặt

che mắt nhau như bưng?

cũng tự mnh che mắt

chẳng ai nhn xa hơn?

 

ai ci đầu thấp nhất

trong thời sm hối chung?

 

dăm bi thơ đau xt

gửi vọng cao nguyn hồng

xin gửi đến sn trường

c cy thng tm ngắt

đ chết nghn hong hn

xin đọc thầm v đốt

trn đất chn nhau con

 

xin ht ru, mi ht

đến ngy con lớn khn

cht lng ba tan nt

c m đời con khng?

lớn ln, mở rộng mắt

v lật xui ngược lng

lật trở cho su sắc

con trả lời cho con! (***)

 

i, đi mắt đ khc

ci nhn cũng đen hơn?

sao trĩu hồn trầm uất

tắt niềm tin, yu thương?

biết đu l sự thật

ba sững tim, ngơ ngc

ci Tm, cần tĩnh hơn

hư cấu, trng l trật

bệnh nặng - nghiệp văn chương?

 

c ai hng gỡ gạc

nhuộm đen ci nhn hồng

c ai hng gỡ gạc

gieo vo ba vết thương

bn tay ai đnh bật

tri tim thơ khỏi trường

c vin đạn trầm uất

bắn vo lương tm khng?

nửa đen l sự thật?

nửa đỏ c thật khng?

 

i ci nhn, đi mắt

cũng c thể đổi khc

knh đỏ hay đen ngm?

độc dược hay hạt cơm?

 

ci đau, thơ mộc mạc

qun tuốt văn vẻ lun

thơ tro ra đến ngạt

khi đi chn đạp ngừng

một mnh cất tiếng ht

chỉ vắt sổ rối bung

ta nghe lng rưng rưng!

 

                       23.09.1988

 

(*) Con voi: một truyện ngắn chm biếm của nh văn Ba Lan, Mrozech.

      Sống mn: tiểu thuyết của nh văn Việt Nam, Nam Cao.

(**) Lin hệ: Trong ngữ cảnh ny, xin hiểu lin hệ l một trong những mục đch yu cầu của một gio n khi gio vin giảng dạy. Khi giảng dạy, gio vin phải thiết lập mối lin hệ giữa nội dung  bi giảng với thực tế x hội hiện thời. Chẳng hạn như giảng dạy về hnh tượng cn bộ khng chiến, hnh tượng con người mới, cuộc sống mới, phải lin hệ đến những đối tượng ấy, c khi phải ngay tại cuộc sống địa phương. Nhưng hầu hết l phản tc dụng, v hnh tượng trong tc phẩm văn chưong qu t hồng, m trong thực tế

 th qu bnh thường, thậm ch l tầm thường!

(***) Thủ php xới lật (xem xt mặt ny, mặt kia) l một thao tc trong nghin cứu khoa học. Tuy nhin, phải xới lật với cơ sở vững chắc l đạo l dn tộc, cng l nhn loại, chứ khng thể bất chấp mọi tiu ch, gi trị phổ qut. V dụ, trong An Nam ch lược của L Tắc, y gọi Trưng Trắc, Trưng Nhị, Triệu Thị Trinh, Mai Thc Loan l giặc, những kẻ tiếm thiết, chẳng hạn. Do đ, cần phải lật lại vấn đề, qun Hn Hoa mới đch thực l giặc.

 

 

 

 

NHỮNG CU BẤT CHỢT THỞ RA

KHI G LƯNG VẮT SỔ

 

 

 

I. NT DUYN V THƠ

 

 

 

dễ dng chi giọt nắng ngời nh mắt

trang thơ no lm su thm nt duyn?

 

 

 

II. ĐNG SỢ

 

 

 

c thể mu, mu đỏ bầm sự thật

lng qu ơi, lẽ no khng đổi khc

đ sợ hi ci tĩnh lặng bề ngoi,

                        cng sợ hơn nỗi cm nn bn trong

vng, mừng sao, thời buổi ny,

                        phải sợ hi những bi thơ mu hồng

giấu giếm đằng sau bao niềm ngột ngạt.

 

 

 

III. NN L

 

 

 

c đi xa lắm rồi

nn bi thơ để lại

hồn qu hương, c mơ

che đời con đẹp mi.

 

 

 

IV. NGHỆ THUẬT V CỨU RỖI

 

 

 

đi khi

thơ l nn hương sm hối

thơ l ta giải tội

cho nh thơ cứu rỗi chnh mnh

cho mọi người trong sạch lại niềm tin

ci xuống đền thờ trong mỗi tri tim:

                        Đất Mẹ v Cuộc Sống.

 

 

 

V. CI THƠ DN GIAN

 

 

 

trăm năm đu phải hư v

ci thơ dn d ai ngờ c ta!

trăm cu vung vi x nh

thời gian kết lại, ht ca dng đời.

 

 

 

VI. THOẢNG HƯƠNG CA DAO

 

 

 

đm đm em đứng ngng trời

mong sao sớm nắng, gặp người em thương

ngy ngy em ngng ra đường

mong sao được thấy người thương đi về.

 

                               tự ghi lại, 20 - 22.02.1989

 

 

 

 

BỞI BỊ X VO VỞ KỊCH HOANG TƯỞNG

BỊ BỨC HIẾP V BỊ BI NHỌ

 

 

 

xin tạ lỗi niềm đau no

giọt lệ no v trời cao đất dy

sống đin ni dại bao ngy

ngờ đu gieo rắc đắng cay giữa đời

 

tm hồn đu phải lnh rồi

thm niềm đau đớn cứ khơi mu tro

 

(lắng su hồn hậu ngọt ngo

vo vai hoang tưởng rủa go oan khin

đnh nhắc lại

                           nhớ

                           để qun

cho tm thanh thot hồn bền cng thơ)

 

qua bao thng nắng ngy mưa

lỗi chưa tạ được vẫn chưa yn lng

nn thơ luẩn quẩn bao dng

khng sao thot được khỏi vng quẩn quanh

 

xin tạ lỗi với trời xanh

với đất đen với cy cnh với hoa

thấm niềm đau ci người ta

thơ ti nay phải chnh l hồn ti.

 

                                                       1990

 

 

 

 

1983, NGƯỜI BỊ ĐNH THUỐC KCH ĐỘNG

 

 

 

c một người đin đọc đơn trước chợ

qu lu rồi, g cố lng qun

g lng qun cỏ cy cứ nhớ

vở kịch đớn đau đi nhn phẩm nhn quyền

 

i người đin đọc thơ trước chợ

cng l ơi, kẻ giấu mặt ở đu?

khng hoang tưởng, bị nhập vai phẫn nộ

ai lập cng, x người xuống vực đau?

 

                                                        1990

 

 

 

 

NHỮNG SỢI THẦN KINH

 

 

 

sống khng lẽ để tập lặng cm

p mặt vo lng tay hối tiếc

i những bi thơ nhạt mờ xa xăm -

thời cường trng của tm hồn - đ mất

trt lng ph mnh bao năm!

                                    lng ph đau xt!

thơ by giờ khng thể tự in

                        cũng khng thể tự ht

đnh tự cấm mnh, bao lần phải tự cấm mnh

rồi vẫn viết với nỗi bệnh của mnh

khi mnh thật với mnh, rất thật

thơ chỉ đọc thầm v cất

trang giấy lại mong manh!

nhưng khng viết th khc g đ chết,

                                                đau hơn ci chết

 

p mặt trong niềm hối tiếc

hai bn tay lạnh buốt

dng thơ tro ra cuốn chặt tri tim

- những sợi chất đời

những sợi thần kinh - thắt siết

nỗi đau của người cm!

nỗi đau trang bản thảo mong manh!

 

                                           28.10.1988

 

 

 

 

THƠ V LỬA

 

 

 

những bi thơ đ chy hết hnh hi

cn bốc ln lả tả bao mảnh hồn

                                                trong tr nhớ

i ngọn lửa trưa no! Thơ chy bng

                                                lửa đỏ

mi rt bỏng trong đầu nỗi mất mt.

                                                Xt xa

thơ l lng ta, lửa cũng lng ta

lng ta ci cn cũng lng ta ci mất

chẳng hối tiếc đừng hối tiếc!?

ta đnh đổi đời mnh cho ngọn bt

ngọn lửa bng ln sao gọi đa hoa?

 

                                          09.11.1988

 

 

 

 

ĐỪNG LO CHO CON MẸ ƠI

 

 

 

qut vi l xong rồi mẹ

ngi nh đ sng sủa ra

tiền chị gửi về chỉ thế

đủ yn ấm mẹ tuổi gi

đừng lo cho con cn trẻ

cn lo miếng ăn thi m!

khng lo hong hn xiu xế

lo chi hừng đng lụi t!

 

                                06.02.87

                        (mng 7 Tết Đinh Mo)

 

 

 

 

THƠ BỐN NHNH CHỮ

 

 

 

I. XA LẠ VỚI CHNH MNH

 

 

 

lạc nước trở về sợ hi chnh mnh

nằm trn cỗ sng thần cng thời mượn chữ

thy mặc ci ngoại lai của những triều vua,

                                    b bỏng ơi,

                                    can cớ chi trĩu đầu, ci rũ

thương em biết tự nhn soi,

                                    xoy buốt ngực buồn.

 

 

 

II. TNH NGY NG NON YỂU

 

 

 

o lụa trắng mu tang

tm chi trong chiều a

tuổi học tr ga bụa

chết nụ hn vội vng!

 

 

 

III. MỞ CỬA

 

 

 

knh cho mi tc xoăn phai vng trắng

chm đảo bần qun mắt xếch ruột r

siết tay-cầm-sng-m-quyền-lực-bắn

đy, ci nhn th - bạn, nghn xưa xa.

 

               

                                    

IV. ''ĐOẠN ĐƯỜNG KHNG VUI''

 

 

 

lại đường mu kinh hong đan đạn cho

trảng huyết, lửa xe bng xc đỏ lềnh tri

giặc ct rồi,

            phủ mu xanh hai mươi năm bo ct

phế liệu

            thực dn, m tn

            đế quốc, b quyền

            cn nổ nt thơ ti!

 

 

 

V. NHỮNG ĐẦY TỚ CỦA NHIỀU NGƯỜI CN NGHO

 

 

 

giấc mộng tưởng: đẹp cnh tay ba xẻng

vua quan nhiệm k, tinh mộc, thn gần

mệ nường đến lớp o sờn bạc nhất

khổ cng trương chi để biết thương dn.

 

 

 

VI. HT-LE (*) V TN GIO

 

 

 

mu qut cng l

quốc trưởng vung trn

cha trong bẫy quỉ

phật chết tam quan!

 

                                         1995

 

(*) Hitler.

 

 

 

 

TỰ AN ỦI

 

 

 

mơ g đu! sống cuộc đời yn ả

như loi sầu đu mọc khắp qu nh

cứ lặng lẽ ra hoa v thay l

l ha đất đai, hoa thoảng thơ ca

cứ đậu quả d khng ai hi quả

gợi cho đời một nt đẹp thi m!

sầu đu vậy hỡi nh thơ dn d

chẳng sầu đu! chẳng sầu đu!

sầu đu no? rất yn tĩnh lng ta!

 

                                        11.11.1988

 

 

 

TỈNH GIẤC

 

 

 

I. THẦN TƯỢNG SỤP ĐỔ

 

 

 

rất nhiều đm, ảo vọng bừng tỉnh giấc

ngy gắng lng qun, đm biết lm sao!

trăm kẽ nứt len nghn năm huyền hoặc

buồn hay vui, nước mắt cũng tun tro.

 

                                                03 - 06.11.1988

 

 

 

II. THẦN THNH TỰ PH

 

 

 

khiến dựng tượng mnh

khắp trời m muội

đy đọa sinh linh

sương tn bụi tuổi!

 

                                    1995

 

 

 

ĐM NHN LẠI

 

 

 

đm, chợt nhn hai tay, trắng rợn

i thơ - chứa trong tim, chy nồng

thời thế thm buồn cho ch lớn

cht ti năng, c vẫn thua khng!

 

                                15 - 17.02.89

                                (10 - 12 Kỉ tị)

 

 

 

HƯƠNG MA CỔ NGY XUN MỚI

 

(cu đối)

 

 

hương xun trời đất trn hoa l

tết nhn gian ở nụ cười.

 

                                    (Tết Đinh Mo 1987)

 

cuối chạp đ thật xun, tiếng chu giục

                                                hoa xun sớm thắm

qua xun cng r tết, lng nội bừng

                                                nắng tết khng phai.

 

cho đinh mo, cũng muốn viết dăm bi thơ,

                        ngại thơ ''bệnh'', bo khng đăng,

                        đọc một mnh ngn thật

đn mậu thn, thi th lm vi cu đối,

                        mặc đối ''xong'', tường cứ dn,

                        nghe trăm bạn cười chơi.

 

nng chn rượu ngẫm xun

xun phải mới bung ra mun l mới

nhấp ngụm tr thưởng tết

tết nn thơ cởi tri triệu niềm thơ.

 

chồng quanh năm g lưng vắt sổ

nh giăng tơ

gi may thay nam bấc mi m đềm

vợ gối ma ngẩng mặt treo hng

vải nở hoa

chỉ ước sao sen đo thm ngan ngt.

 

tết đến

ước thng ba mươi ngy

bn bn mua mua

mua thừa rau đủ bo

xun về

mong năm mười hai thng

may may mặc mặc

mặc ấm o lnh thơ

 

                                    (Tết Mậu thn 1988)

 

 

xun cng ước chi đy

cho nhnh la ngt hương tnh đất

tết thm mơ g đ

để cụm hoa rực nắng chất người

                                   

                                    (Tết Canh ngọ 1990)

 

 

muốn ha rồng rồng bay

đ tho xiềng cởi tri?

cam lm ngựa ngựa chạy

lại che mắt cầm cương?

 

                                    (Tết Canh ngọ 1990)

 

 

 

 

CHN DUNG MỘT G LM THƠ

 

 

 

bao bi thơ khi đem ghp lại

- những mảnh đời ta - thnh chuyện đời ta?

v khoảng trống, khoảng trống cn trống mi?

con ơi con, xin gắng hiểu gim ba.

 

                                                    kỉ niệm sinh nhật: 10.11

                                                       11.11.1988

 

 

 

 

PHO TƯỢNG NGƯỜI CON GI

C TN PHAN THIẾT...

 

 

 

nắng lay Phan Thiết man mt gi

ta lng lng chiều man dại vng

hương biển chừng mơn man tc xa

bồng bềnh khng rượu cũng man man

 

khng ngờ say Phan Thiết ngồ ngộ

chờ bạn tan trường, ta ngớ ngy

men nhấp thuở xưa giờ dịu bốc

sng vỗ hay ta vỗ cnh bay

 

(hồi xế giả khng bn gốc liễu

qun giữa my sng trắng vang gin

hoa mặt trời đen, lụa nhật thực

bấm ngực đm dấu mng tay son

 

tiếc ngy-tối-đang-trưa ta vắng

th lếch thếch mộng du rảo đời

sch với vở, s g sch vở?!

tm Kiều gặp Thc, Từ, đnh thi)

 

Phan Thiết da ngăm ngăm m hoặc

nt hiền Kinh thong lắng trầm Chăm

lng ry đổ đốn ngậm ngi, đắng:

ngắm pho tượng biển, đớ lưỡi, cm

 

ta lấm lem em trong văn vắt

qu Phan Thiết knh ci đầu cho

thong nọ vờ đin buồn muốn khc

nhưng thương sen nỡ lnh bn sao!

 

(ku đứt ruột? Kiều dm? đng kiếp (*)

x Nguyễn Du nhuộm phẩm đem phơi

ngắt khc cọng sen lm thuốc sng

pho thăng thin, đốt, mưa tro rơi?

 

sống trn đất ta qun bụi đất

lầm lội tận cng, Phan Thiết ơi...

viết, đọc - sm  hối. Cn phạm tội!?

trong mỗi người c một khch chơi?!)

 

lang thang tn tn xộc xệch chạy

cọc cạch xe my phố heo may

bạn đn, qua cầu, rng nước mặn

ta kh lng, soi mặt đu đy?

 

                                            1995

 

(*) Nguyễn Cng Trứ kết n Kiều.

 

 

 

 

TRUYỆN VỀ KIỀU KHNG PHẢI KIỀU

                                   

                                   

                                         gi như Kiều c một đứa con

                                c lẽ tm hồn chng mnh by giờ đ khc

                                                               (T.X.A.)

 

 

1

tc đen, ngời, ngt, thơm rơm

hương sả lng trong chiều hm sẫm chiều

em bồng em, ru niềm Kiều

đi quanh sn la gầy xiu b gầy

 

 

2

nhuộm hoe kh vng tc bay

em mi xanh, ngực o by khoe non

mi mơn man tuổi-hong-hn!

nhạc chếnh chong, khch-trẻ-con ht chờ!

 

3

xc xơ tc rụng lơ thơ

xỉn da em, rựng mắt ngơ phn ngầu

vẳng tiếng lớp may rừng su

sắn, sắn ngt, ro lt đầu bủa quanh

 

 

4

sa bẫy nợ, mộ lạnh tanh

kho lưu sổ đọa ai đnh tự bin!

em nghe se sua giấy tiền

bng ma ho nhong gi nghing cột ko!

 

 

5

huyền tc giả hồng bủng beo

khch la cha ng kiếp ngho vo men

ruột r van nhau ngui qun!

em lộng lẫy vi vt bn tấm chồng!

 

6

thương Kiều bợt trắng tay khng

tắc tiếng oan, nghẹn, gy cong cờ Từ

nhưng em, cn chăng hnh như

mơ đổi đời với giấc hư, mộng liều!

 

 

7

bun qu kiểng, cả tnh yu?

thiệp rao lừng, chi ph điu phng tr

đu ngờ, khung bo (xt xa!)

tạc bia đời. Bước khỏi nh, sạch tay!

 

 

8

mặn mồ hi thoảng nồng cay

tc trn sng biển, mượt dy, li tri

em ru Kiều cho con ci

ngấm ơn mi rạ thấm lời Vn Tin...

 

                                                               1996

 

 


xem tiếp phần 2  )

 

E-mail: tranxuanan_vn@yahoo.com

Cập nhật 05/01/07                                                                    Trở về trang chủ

                                                                 

______________________________________________________________________________________________________________

 

 

http://tranxuanan.writer.googlepages.com/home

 

hidden hit counter

 

Google page creator /  host

 

GOOGLE BLOGGER, DOTSTER, MSN. & YAHOO ...  /  HOST, SEARCH & CACHE  


 

    ln đầu trang (top page)   

 01-5 HB7 (2007) = 15-3 Đinh hợi HB7