7
.
.
TRẦN TRỌNG KIM
học giả
.
.
Thân thế & hành
trạng:
- Sinh năm 1882
- Nguyên quán: Kiều Lĩnh, Đan Phổ (Xuân
Phổ), Nghi Xuân, Hà Tĩnh
- Tốt nghiệp Trường Thông ngôn, 1903
- Sang Pháp học tại Trường Sư phạm
Lyon, 1904 – 1911
- Giảng dạy tại Trường Bảo Hộ (Bưởi),
làm việc tại Nha Học chính, giữ chức vụ thanh tra tiểu học, thành viên
Hội đồng soạn thảo sách giáo khoa, dạy Trường Sư phạm Hà Nội, giám đốc
các trường nam Hà Nội; về hưu vào năm 1942
- Nhật đưa sang Singapore, 1944
- Lập nội các thân Nhật, giữ chức vụ
thủ tướng chính phủ trong một thời gian ngắn, và từ chức khi Bảo Đại
thoái vị (8-1945)
- Giữ chức chủ tịch Hội đồng Quốc gia
thuộc chính quyền Bảo Đại (06-9-1953)
- Chết v́ bệnh cao huyết áp, vào ngày
02-12-1953.
Không kể vài ba năm thời tấm bé (1882 - 1885), hầu hết cuộc đời Trần
Trọng Kim sống dưới chế độ Pháp, Nhật thống trị và gắn bó với ngụy triều
Bảo Đại (kể cả thời đoạn Bảo Đại lại tái lập chính quyền thân Pháp,
chống kháng chiến, 1949 - 1953).
Tuy vậy,
cho đến nay, người ta vẫn nhớ đến Trần Trọng Kim là một học giả, và sách
của ông hiện vẫn được tái bản để tham khảo.
.
Tác phẩm:
- Việt Nam sử lược (2 tập, 1921 & 1928;
cuốn Việt sử đầu tiên bằng chữ quốc ngữ abc)
- Truyện Thuư Kiều (chuyển ra quốc ngữ
abc, chú giải, soạn chung, 1925)
- Nho giáo (2 tập, 1930 & 1933)
- Việt Nam văn phạm (soạn chung, 1941)
- Phật giáo thuở xưa và Phật giáo ngày
nay
- Phật lục
- Đường thi
- Một cơn gió bụi (Nxb. Vĩnh Sơn,
1969)
.
(Theo một số từ điển)
.
Ghi chú: Đưa “Một cơn gió bụi”
của Trần Trọng Kim vào “Sưu tuyển thơ - văn - luận của những người
cùng thời” này là không thích hợp, nếu xét về niên kỉ của ông (1882
– 1953). Tuy nhiên, giai đoạn lịch sử được đề cập đến trong hồi kí ấy
thực sự tập trung vào một trong những sự kiện mấu chốt và vấn đề quan
trọng của giai đoạn 1930 – 1945 – 1954 – 1975
– 1989. Vả lại, khái niệm “những người cùng thời”, thường không
bị hiểu một cách quá máy móc. Lẽ khác, nếu quá máy móc, sẽ không thể cảm
nhận được tác phẩm những tác giả thực sự có niên kỉ cùng thời (sống
và hoạt động văn chương, học thuật sau 1954 cho đến nay). Mặt khác, nội
hàm của tựa đề “Sưu tuyển thơ - văn - luận của những người cùng thời”
thực chất bao gồm cả ư nghĩa quan trọng nhất: hiện thực lịch sử
(chính trị – văn hoá – tôn giáo – xă hội), vấn đề và tâm
trạng của vài thế hệ từ đầu thế kỉ XX đến nay, thậm chí từ 1858
đến những thập niên của thế kỉ XXI. Tất nhiên, trong đó, tỉ trọng vẫn là
1954 – 1975 – 1989 – 2007… Để cảm nhận được các tác phẩm cùng thời với
chúng ta, từ 1954 đến những năm hiện nay và sắp tới, cần phải sưu tuyển
thêm một số ít tác phẩm quan trọng xuất hiện trước và sau đó.
.
TXA.
07-01 HB7 (2007)
MỘT CƠN GIÓ BỤI
.
TƯ LIỆU THAM KHẢO
.
(gồm 11 chương)
.
Nguồn:
Xuất bản lần đầu tại
NXB Vĩnh Sơn,
Sài G̣n 1969
.
Tủ sách Website TALAWAS:
http://www.talawas.org/talaDB/showFile.php?res=2404&rb=08
.
Cũng có thể xem ở " Website VN thu
quan ":
http://vnthuquan.net/truyen/truyen.aspx?tid=2qtqv3m3237
nnnmn4n4n31n343tq83a3q3m3237nvn&cochu=
.
-- khoảng 80 trang A4, cỡ chữ 12 --
.
.
LƯU TRỮ VÀ DẪN MỘT ĐƯỜNG NỐI KẾT
TRÊN MẠNG LIÊN THÔNG TOÀN CẦU
(LINK -- INTERNET)
Trong khoảng mười năm trở lại đây, tôi
chuyên tâm đi vào công việc nghiên cứu sử học. Và cũng chính v́ thế, tôi
không thể không đọc những sách báo và tài liệu gốc của thực dân viễn
chinh, thực dân cố đạo Pháp cũng như những thứ sách báo khác của các tác
giả người Việt chúng ta, xuất bản công khai từ thời dân tộc ta chưa
thoát ách nô lệ của Pháp, bộ phận tả đạo trong Thiên Chúa giáo, kể cả
sách báo sai lạc của Miền Nam trong 21 năm chia cắt đất nước, và đọc cả
nhiều trang sách, bài báo không kém phần sai lạc, thậm chí sai lạc nặng
nề của chính cách mạng. Quả thật, cũng nhờ vậy, tôi tự h́nh thành cho
ḿnh một cách đọc với ư thức xới lật khá tỉnh táo. Xới lật. Đúng như vậy.
Đó là phương pháp từ ngàn xưa, Lê Văn Hưu rồi Ngô Sĩ Liên và các nhà làm
sử thuộc Quốc sử quán triều Nguyễn đă làm, khi tham khảo sách sử của
Trung Hoa, sách sử tư nhân Đàng Ngoài để viết sử, hiện c̣n lưu lại, lưu
lại muôn đời sau hai bộ sử lớn, "Đại Việt sử kí toàn thư", "Khâm
định Việt sử thông giám cương mục".
Tôi cũng đă có dịp bày tỏ sự tiếp thu
và phê phán "Việt Nam sử lược" của Trần Trọng Kim (được xuất bản
từ 1921, và được tái bản cả chục lần), trong những cuốn sách tôi viết,
biên soạn và đă xuất bản. Nhưng tôi vẫn cố tránh né, không đề cập cuốn
"Một cơn gió bụi" của nhà viết sử này, mặc dù khá nhiều người đề
nghị. Đó là cuốn sách mỏng, thuộc loại hồi kí, tôi đă có lần biết đến,
đọc qua từ thời c̣n học bậc phổ thông đệ nhị cấp (cấp III) trước 1975.
Thế rồi, trong những ngày gần đây, t́nh
cờ được một người quen nhắc lại, và cũng rất t́nh cờ t́m thấy "Một
cơn gió bụi" trên một vài websites, tôi đă đọc lại.
Cũng với cách đọc xới lật như đă đọc
nhiều sách báo, "tài liệu chưa công bố" (gần đây đă công bố) của thực
dân viễn chinh, thực dân cố đạo và sách báo sai lệch khác của người Việt
như đă nói, tôi thoát khỏi nỗi âu lo từng nếm trải trong những năm chưa
Đổi mới, khi ngẫu nhiên thấy một trang sách, tờ báo thuộc diện bị
xếp vào loại phản động.
Trong "Một cơn gió bụi", Trần
Trọng Kim viết ǵ vậy?
Đó chỉ là một hồi kí cá nhân, nhưng gắn
liền với một giai đoạn lịch sử, tuy ngắn ngủi nhưng lại chính là bước
ngoặt quan trọng của dân tộc ta cùng nhiều dân tộc khác trên châu lục và
toàn thế giới: 1945, vài năm trước đó và sau thời điểm ấy.
Qua cuốn sách mỏng, khoảng dưới 80
trang A4, in vi tính,Trần Trọng Kim kể lại quá tŕnh ông đă "bị"
phát-xít Nhật đưa sang Singapore rồi Bangkok, lại về Sài G̣n, ra Huế lập
nội các, bản thân ông được "mời" giữ chức thủ tướng chính phủ dưới
trướng Bảo Đại, với sự "cho phép" của phát-xít Nhật như thế nào, rồi Bảo
Đại thoái vị ra sao, bản thân ông "bị" Quốc dân đảng đưa sang Hương Cảng
(Hongkong) t́m Bảo Đại, rồi lại bị Pháp lừa, ông về lại Sài G̣n, lưu lạc
sang Pnongpenh với những nông nỗi nào.
Như những ḍng đây đó và đặc biệt cuối
sách, Trần Trọng Kim cho biết ông viết "Một cơn gió bụi" để thanh
minh cho bản thân, rằng ông không phải là tay sai của phát xít Nhật, ông
đă nhân thể phát xít Nhật sắp đại bại, đầu hàng Đồng minh mà "xin"
độc lập cho dân tộc và "xin" thống nhất đất nước từ Nam chí Bắc, rằng
gặp thời cơ th́ cũng nhân đó, dấn thân vào chính trị, để xong trách
nhiệm một người từng chịu tủi nhục sống trót đời dưới chế độ thực dân
Pháp, nhưng luôn có tâm với dân, với nước. Cuốn sách và hành trạng thật
của Trần Trọng Kim, cho người đọc thấy rơ quan điểm, lập trường chính
trị bảo hoàng -- dân chủ, thường được gọi là "quân chủ lập hiến",
của ông và nhiều người như ông. Xuất phát từ "lăng kính" chính trị ấy,
Trần Trọng Kim đă nhận định về phong trào cộng sản, về liên minh giai
cấp công -- nông, với phương thức đấu tranh bằng bạo lực cách mạng để "cướp
chính quyền", giành độc lập và tiêu diệt lực lượng cách mạng bạo lực
khác là Quốc dân đảng, với cái nh́n "sợ hăi", và biểu lộ ước muốn "cứu
nước" bằng cách xin xỏ, nài nỉ thực dân, phát xít, rộng ḷng ban cho "độc
lập, thống nhất", để rồi tuyệt vọng, ngẫm nghĩ về ḷng tham vô bờ của
chúng!
Tôi đọc xong và chợt mỉm cười, đúng là
cuốn "Một cơn gió bụi" của Trần Trọng Kim đă minh hoạ rất đúng về
bản chất của một bộ phận khá lớn giai cấp trí thức tiểu tư sản: bạc
nhược, cầu an, tuy vẫn ǵn giữ lương tâm và biết thấm thía tủi nhục của
người dân mất nước!
Những sai lạc, những đúng đắn của Trần
Trọng Kim qua cuốn "Một cơn gió bụi" sẽ được người đọc xới lật
tiếp. Tôi nghĩ vậy, và mạnh dạn lưu lại, dẫn đường nối kết (link) cuốn
sách này. Nếu ai đó thấy không bằng ḷng, cho rằng tôi tiếp tay truyền
bá sách phản động, xin vui ḷng gửi thư viết tay, điện thư hay gọi điện
thoại cho tôi biết, và ḍng link này sẽ được xoá ngay khỏi trang web này:
.
http://vnthuquan.net/truyen/truyen.aspx?tid=2qtqv3m3237
nnnmn4n4n31n343tq83a3q3m3237nvn&cochu=
.
Trân trọng,
Trần Xuân An
03-01 HB7 (2007)
tại Thành phố Hồ Chí Minh,
Việt Nam
Đưa lên
web.:
03-01 HB7 (2007)
07-01 HB7
Trở về trang ngỏ &
mục lục trang của những người cùng thời / 1asphost
http://c.1asphost.com/TrXuan
An/an/trangcnncthoi/trangcnncthoi.htm
hoặc:
Trang ngỏ &
mục lục của tuyển tập thơ - văn - luận của những người cùng thời /
Google
http://www.tranxuanan-trangcnncthoi.blogspot.com
( xem tiếp văn của những
người cùng thời -- trang 8 )